Knuffelen gezond? Ja… míts je het goed doet

Omhelzingen zijn altijd fijn. Het voelt niet alleen goed, knuffelen ís ook hartstikke goed voor je. Behalve als je het verkeerd doet – dan werkt het precies tegenovergesteld.

Het is zowat het allereerste dat we doen op deze aardbol, samen met huilen. Knuffelen. Geknuffeld worden. En die eerste omhelzingen zijn al meteen enorm belangrijk, wat ze de rest van ons leven blijven.

Baby’s die veel geknuffeld worden, ontwikkelen zich namelijk veel sneller dan hun ‘collega’s’ die minder aanrakingen ervaren. Spreken, lopen en schrijven gaat hen een stuk makkelijker af – puur door dat geknuffel. Het zorgt er namelijk voor dat de Hippocampus in het brein sneller en groter groeit, laat onderzoek uit 2012 zien (het roze deel in de afbeelding is de Hippocampus).

Die grote Hippocampus maakt het makkelijker maakt om dingen te leren, te onthouden en zelfs stress te verminderen. Niet alleen als kind, maar de rest van je leven profiteer van deze knuffel-effecten – toonde een andere studie aan.

Gelukkig ben je niet gedoemd, wanneer je moeder vroeger niet zo knuffelig was. De redding is nabij: een knuffel, alsnog, nu. Omhelzingen blijven je namelijk overspoelen met positieve effecten, zolang je leeft – en al binnen 20 seconden:

De voordelen van knuffelen, volgens de wetenschap

  • Knuffels maken de weg vrij voor dé 2 vrolijkheids-hormonen: Dopamine en Oxytocine. De eerste ken je waarschijnlijk wel, komt bijvoorbeeld ook vrij bij het sporten. En de tweede? Die staat ook wel bekend als ‘het liefdes-hormoon’ en als ‘natuurlijk anti-depressiva’. Word je blij van.
  • Het versterkt relaties. Komt ook door die Oxytocine.

    “Oxytocine is een neuro-peptide, wat gevoelens van toewijding, binding en vertrouwen creëert”, legt psycholoog Matt Hertenstein van DePauw Universiteit uit. “Het legt echt het biologisch fundament en de constructie voor de connectie met andere mensen aan.”

  • Het verlaagt je bloeddruk, hartritme en cortisol-niveau. Oftewel: het vermindert stress, vrijwel direct.

    Dat rapporteerde het medisch-wetenschappelijk blad ‘Nature’ in september 2013, op basis van een studie waarbij één groep gerustgesteld werd via een (telefoon)gesprek en de andere groep met niets meer dan een knuffel. Raad eens wat het stress-niveau het sterkst verlaagde:
knuffelen-gezond-3

Grafiek uit onderzoek

  • Het vermindert existentiële angsten, mocht je daar last van hebben. We krijgen enigszins het gevoel dat we er toe doén en voelen ons minder angstig dat het allemaal nergens op slaat, dat we op deze aardbol rondwaggelen – concludeert onderzoeker Sander Koole in zijn studie.  

    Dat komt door een milde de-activatie van de Amygdala (het angst-centrum in je brein) wanneer je knuffelt.
  • Het zorgt er voor dat je iemand veel beter kunt peilen. 83% beter, om precies te zijn. Aanrakingen onthullen namelijk emoties. Je voelt elkaar direct beter aan, letterlijk – zegt dit onderzoek.

Een mooie reeks voordeeltjes, voor een super simpele handeling die niet meer dan 20 seconden hoeft te duren… Het is dus de moeite waard om eens wat vaker de moeite te nemen iemand te knuffelen.

Zolang je het goed doet, tenminste.

Knuffelen gezond: wanneer WEL en wanneer NIET

Allereerst: knuffel degenen die het dichtst bij je staan zoveel mogelijk. Daar is een knuffel altijd welkom en heeft het altijd het goede effect. Doe het wanneer je aan het eind van een werkdag thuiskomt en je partner aantreft. Doe het wanneer je zondag je moeder bezoekt. En doe het wanneer je je kids in bed stopt en je vrienden gedag zegt na een avondje in de kroeg.  

En zelfs bij de mensen die iets verder van je af staan, is het geoorloofd – doch in een iets halfslachtigere vorm. Op een sportieve manier met je voetbalteam, bijvoorbeeld. En bij een collega na een succesvolle afronding van een gezamenlijk project, zo’n halve klap op de schouders / omhelzing geven: telt ook.

knuffelen-gezond-2

Het mag allemaal en het werkt allemaal, MITS…

De ander er ook voor in is.

Merk je dat er een lichamelijke ongemakkelijkheid ontstaat of dat de ander zelfs een beetje naar achteren deint, zodra je hem of haar benadert – zet je knuffel dan NIET door.

Er is dan nog maar één commando: “Abort mission!”

Zie er van af. Wend hem af. Maak er desnoods een handschud van, of een slappe klap op de schouder. Wanneer een knuffel namelijk niet gewenst is, werkt die ook niet. Alle bovenstaande effecten kun je vergeten.

En sterker nog: je krijgt het tegenovergestelde effect, wanneer jij de enige bent die zin heeft in een knuffel. Of de ander de enige is, en jij het maar een onaangename bedoeling vindt. Er moet een absolute wederzijdse knuffel-behoefte zijn, anders loopt het helemaal in de soep.

Die frappante ontdekking deed neurofysioloog Jürgen Sandkühler:

“Het positieve effect bestaat alleen wanneer de twee personen elkaar vertrouwen, wanneer de betreffende gevoelens wederzijds aanwezig zijn en de daarbij behorende signalen zijn uitgezonden.

Wanneer mensen elkaar niet kennen, of wanneer de omhelzing niet even gewenst is door beide partijen, dan gaan alle effecten verloren.”

Heeft te maken met die hormonen waar we het daarstraks over hadden: dopamine en oxytocine komen gewoonweg niet vrij, wanneer de knuffel niet de bedoeling is.

En niet alleen blijft het geluksgevoel neutraal, het stress-gevoel groeit ook nog eens!

“Een ongewenste knuffel kan direct tot pure stress leiden, omdat natuurlijk afstand houden in de juist sociale situatie niet aan de orde is. In dit geval scheiden we het hormoon Cortisol af.”

Het stress-hormoon giert dus rijkelijk door je lijf. Wil je niet.

Sandkühler’s conclusie:

“Knuffelen is goed, ongeacht hoe lang of hoe vaak je het doet. Het enige dat er toe doet is het onderlinge vertrouwen.”

Goed opletten dus, of een knuffel in bepaalde sociale situaties wel gewenst is. Bij twijfel: NIET doen. Bij directe naasten die je volledig vertrouwen en bij duidelijke uitnodigende signalen: WEL doen.

O, en nog een opvallende knuffel-conclusie, deze keer van de onderzoeker Sander Koole:

“Een interpersoonlijke aanraking is zo’n krachtig mechanisme dat zelfs objecten die een omhelzing van een ander persoon simuleren hetzelfde effect bereiken.”

Heb je zelf dus behoefte aan een knuffel, maar is er net niemand in de buurt? Knuffel je hond, een boom of voor mijn part een grote knuffelbeer. KNUFFEL, hoe je het ook voor elkaar gaat krijgen! Want knuffelen is gezond, wanneer je knuffelen wil. Simpel, toch?

En mocht je het nou eng blijven vinden? Volg dan eens een Assertiviteitscursus:

Meer weten? Volg een Assertiviteitscursus

Effectief en assertief leren communiceren in de praktijk? Volg de 1-daagse Assertiviteitscursus vol alledaagse communicatie-vaardigheden en praktische oefeningen ter plaatse.

X