Irritaties. Conflicten. Ruzies. Het hoort bij samenwerken, samenleven en zelfs bij vriendschap. Toch vinden de meeste mensen het behoorlijk ongemakkelijk. We slikken woorden in, vermijden het gesprek of gaan juist fel in de aanval. En voor je het weet zit je vast in een discussie waarin niemand meer luistert, maar iedereen vooral zijn gelijk wil halen. Hoe kun je echter een ruzie het beste oplossen zonder dat het escaleert? Psycholoog en opvoedkundige Albert J. Bernstein adviseert: met 1 kalmerende zin.
Klinisch psycholoog dr. Albert J. Bernstein heeft al meer dan 40 jaar ervaring en is auteur van een hele reeks aan boeken over gedragswetenschap en hoe je op psychologisch niveau omgaat met lastige mensen en ruzie oplossen. Vrees niet: ik ga niet al zijn boeken behandelen, maar ik zoom in dit artikel wel in op hoe je volgens Bernstein een ruzie kunt doven zonder dat WO3 uitbreekt aan de hand van een paar praktische tips… en o ja, die ene magische zin.
Wat komt aan bod:
- Wat is een ruzie nu echt (en waarin verschilt het van meningsverschillen of irritaties)?
- Waarom zijn ruzies niet alleen slecht? 6 voordelen
- Waarom escaleren ruzies echter zo snel?
- Het grote gevaar van escalatie: niet luisteren
- Hoe herken je dat een gesprek uitmondt in een ruzie?
- Voorkomen is beter dan genezen: hoe kun je tijdig conflicten oplossen op de werkvloer?
- Hoe voorkom je ruzies op persoonlijk vlak?
- Wat is de beste manier om een conflict rustig te bespreken?
- Hoe maak je het weer goed na een ruzie? Tips voor op je werk en voor thuis
- Ruzie oplossen begint dus bij je dinobrein aanlijnen
- Ruzies oplossen door een training in assertiviteit
- Veelgestelde vragen over een ruzie oplossen
Maar nu eerst: wat is een ruzie nu echt (en waarin verschilt het van meningsverschillen of irritaties)?
Mensen gebruiken vaak ruzie, meningsverschil en irritatie door elkaar, maar er zit een subtiel verschil tussen deze 3 termen.
- Een meningsverschil betekent dat mensen tijdens een gesprek ergens anders over denken, maar wel respectvol naar elkaar blijven tijdens het praten hierover. Je kunt het oneens zijn och toch samen blijven praten over de inhoud.
- Van een ruzie is sprake wanneer dat verschil escaleert; emoties lopen op en het gesprek verandert in een verhitte confrontatie waarbij winnen belangrijker wordt dan begrijpen. Op dat moment verschuift de aandacht. Het gaat niet langer over het onderwerp zelf, maar over de ander als persoon. Denk aan verwijten of persoonlijke steken onder water.
Bij een meningsverschil blijft de inhoud dus leidend; bij ruzie raakt die juist naar de achtergrond.
Voorbeeld:
- Meningsverschil: “Volgens mij kunnen we dit project beter volgende week starten, zodat we meer voorbereidingstijd hebben.” De ander vindt echter: “Ik denk juist dat het slimmer is om vandaag al te beginnen, dan lopen we straks geen vertraging op.”
- Ruzie: “Volgens mij kunnen we dit project beter volgende week starten, zodat we meer voorbereidingstijd hebben.” De ander haalt echter uithalen: “Typisch weer dit. Jij stelt alles altijd uit. Daarom lopen projecten hier steeds vertraging op.”
Irritaties zijn dan weer kleine, vaak opgekropte ergernissen over alledaags gedrag.
Bijvoorbeeld:
Lege koffiemokken op pauzeplek, die niet opgeruimd zijn in vaatwasser
Meestal blijven die gevoelens binnenshuis… of beter gezegd: binnensmonds. Je slikt ze in, haalt je schouders op en gaat verder. Een ruzie ziet er heel anders uit; stemmen gaan omhoog, verwijten vliegen over tafel en een rustig gesprek lijkt ineens onmogelijk.
Toch beginnen die ruzies vaak bij die kleine irritaties. Ze laten zien waar je grenzen liggen. Worden ze echter steeds genegeerd of blijven ze zich opstapelen, dan kan de spanning oplopen tot een openlijk conflict.
Over het algemeen wil je ruzies op de werkvloer of in persoonlijke sferen voorkomen, omdat ze onaangenaam zijn. Soms kan echter een ruzietje op zijn tijd ook wat voordelen opleveren:
Waarom zijn ruzies niet alleen slecht? 6 voordelen
Geen zorgen: ik ben niet op mijn bolletje gevallen. Ruzies kunnen namelijk echt voordelen met zich meebrengen. Ik moet hier dan wel aan toevoegen dat deze conflicten redelijk constructief gevoerd moeten worden en niet moeten escaleren tot een fistfight. Alleen dan leveren ruzies de volgende voordelen op:
- Helderheid creëren: een conflict kan verborgen spanningen en onuitgesproken gevoelens naar boven halen. Ineens wordt zichtbaar wat er werkelijk speelt onder de oppervlakte.
- Grenzen zichtbaar maken: door een ruzie uit te spreken, laat je merken waar jouw grens ligt. Je maakt duidelijk welk gedrag voor jou acceptabel is en wat niet prettig voelt binnen de samenwerking of relatie.
- Communicatie verbeteren: een conflict aangaan kan een kans zijn om beter te leren communiceren. Je ontdekt hoe je je boodschap duidelijker overbrengt en hoe je effectiever met elkaar in gesprek blijft.
- Meer wederzijds begrip: tijdens een ruzie leer je niet alleen de ander beter kennen, maar ook jezelf. Door het gesprek aan te gaan, ontstaat er meer inzicht in elkaars standpunten en behoeften.
- Opluchting en hernieuwde verbinding: gevoelens die lang zijn ingehouden uitspreken kan opluchten. Wanneer de ruzie daarna wordt opgelost, kan dat er zelfs voor zorgen dat mensen zich weer dichter tot elkaar voelen.
- Ruimte voor verandering: conflicten laten vaak zien dat iets in de relatie anders moet. Dat inzicht biedt een kans om samen naar oplossingen te zoeken en de situatie te verbeteren.
Een gezonde, constructieve ruzie helpt jou en je gesprekspartner dus vooruit, maar dit is de welbekende uitzondering die de regel bevestigt. Negen van de tien ruzies escaleren namelijk al snel, waardoor het meer een duel is dan een constructieve aangelegenheid. Hoe kan dat echter zo snel gebeuren, want vaak voel je het niet aankomen:
Waarom escaleren ruzies echter zo snel?
Ruzies lopen vaak sneller uit de hand dan je lief is. Dat komt vooral doordat emoties in een conflict razendsnel oplopen. Iemand zegt iets dat je raakt, je voelt irritatie of frustratie opkomen en voor je het weet reageer je scherper dan je eigenlijk van plan was.
Emoties maken een gesprek intenser och ook minder rationeel.
Waar je eerst nog probeerde te begrijpen wat de ander bedoelde, luister je nu niet meer en ben je meer bezig met gevatte antwoorden terug te geven. Je hoort alleen nog maar verwijten, voelt je aangevallen en haalt daarom fel uit.
Herkenbaar? Dat is niet erg, want our brain is to blame. In een ruzie schakelt ons brein vaak over naar een soort oer-overlevingsstand. Zodra je je aangevallen voelt, interpreteert je brein dat als een bedreiging.
Het gevolg: je schiet in de bekende bevriesstand, vechtstand of verdedigingsmodus.
In plaats van rustig te zoeken naar een oplossing, ga je vaak jezelf beschermen. Je verdedigt je standpunt, rechtvaardigt je gedrag of gaat in de tegenaanval. Echt luisteren wordt moeilijker, waardoor het gesprek snel verandert van een poging tot begrip in een strijd om gelijk.
Wat veroorzaakt de escalatie? 4 patronen die pijn doen
Er zijn een aantal patronen aan te wijzen, die geheid escalatie in de hand zullen werken:
- Verwijten: in plaats van te praten over wat er gebeurde, worden beschuldigingen geuit, voelt de ander zich aangevallen en reageert die weer defensief.
- Generalisaties: zinnen als “Jij doet altijd dit” of “Jij luistert nooit” vergroten het probleem meteen, waardoor de ander zich onterecht weggezet voelt en in de aanval gaat.
- Oude frustraties erbij halen: wat begon als een gesprek over één gebeurtenis verandert dan al snel in een opsomming van eerdere irritaties, waardoor het conflict groter voelt en emoties oplopen.
- Aannames: je hoort één opmerking, vult zelf het verhaal erachter in, reageert op die aanname, voor je het weet gaat het gesprek niet meer over wat er gezegd werd, maar over wat jij denkt dat er bedoeld werd.
Waar een constructieve ruzie je nog vooruit kan helpen, kunnen geëscaleerde conflicten dat niet. Waarom niet? Omdat er niet langer geluisterd wordt naar elkaar.
Ruzies escaleren zelden door het onderwerp, maar door de toon. Stel daarom vragen, luister actief zonder degene te onderbreken. Je wil een oplossing vinden; niet je gelijk halen #communicatie #conflict #tijdwinst
— Tijdwinst.com (@tijdwinst) April 9, 2026
Het grote gevaar van escalatie: niet luisteren
Tijdens een ruzie stopt het actief luisteren vaak sneller dan je denkt, omdat defensief gedrag de overhand krijgt. Zodra je je aangevallen voelt, schiet je automatisch in de verdediging, waardoor je niet meer open staat voor wat de ander probeert te zeggen. Tegelijkertijd ben je in je hoofd al druk bezig met het formuleren van een reactie, waardoor je vooral wacht op jouw beurt om te praten in plaats van echt te horen wat er wordt bedoeld.
Voorbeeld:
Je gesprekspartner legt uit waarom hij gestresst is och jij bent in je hoofd al bezig met een verwijt als reactie: “Jij bent ook wel heel snel erg aangebrand!”
Daar komt nog bij dat sterke emoties het luisteren letterlijk blokkeren. Boosheid, frustratie of gekwetstheid nemen het stuur over, waardoor je brein minder ruimte heeft om informatie rustig te verwerken. Bovendien richt je je dan niet langer op het begrijpen van de ander, maar op jezelf, op je binnenwereld. Het gevolg is dat je woorden opvangt, maar de bedoeling erachter mist, waardoor het gesprek steeds verder langs elkaar heen gaat.
Voorbeeld:
Je hoort dat je iets niet goed hebt gedaan en uit boosheid reageer je: “Jij bent ook allesbehalve perfect!”
Is er echter een manier waarop je beter kunt luisteren tijdens een conflict? En hoe pak je dat aan?
Hoe kun je beter luisteren tijdens een ruzie?
Beter luisteren tijdens een ruzie begint vaak met iets simpels, maar verrassend krachtigs: even pauze nemen.
In het heetst van de strijd reageert meestal je emotionele brein, dat snel oordeelt, zich verdedigt en vooral wilt winnen, terwijl je rationele brein juist nodig is om echt te begrijpen wat de ander zegt.
Door bewust een korte adempauze te nemen (bijvoorbeeld door even stil te zijn of een slok water te nemen) geef je dat rationele deel van je brein de kans om het stuur weer over te nemen, waardoor je rustiger kunt reageren, helderder kunt nadenken en daadwerkelijk kunt luisteren naar wat er wordt gezegd.
Soms is het lastig in te schatten wanneer een constructief gesprek over aan het gaan is in een echt conflict. Ik hoor vaak genoeg tijdens de trainingen die ik geef: “Het ene moment was alles in orde en het andere hingen we elkaar in de haren.” Ik kan je echter een aantal (subtiele) signalen geven dat je gesprek niet de goede kant uit aan het gaan is.
Hoe herken je dat een gesprek uitmondt in een ruzie?
Een ruzie ontstaat zelden uit het niets. Vaak zijn er al signalen dat de spanning oploopt, vooral wanneer emoties langzaam de overhand krijgen. Je merkt bijvoorbeeld dat een gesprek minder ontspannen verloopt, dat irritatie doorsijpelt in toon of houding of dat iemand kortaf reageert waar dat eerst niet gebeurde. Je lichaam reageert daar ook op, je merkt bijvoorbeeld dat je sneller praat, harder gaat praten of juist stilvalt.
Een ander duidelijk signaal is dat sarcasme of cynisme het gesprek binnensluipt. Opmerkingen krijgen een scherpe ondertoon, complimenten klinken plots verdacht veel als verkapte kritiek.
Voorbeeld:
Iemand zegt: “Nou, nou, goed geregeld hoor”, terwijl de boodschap eigenlijk het tegenovergestelde is.
Dat soort zinnen lijken onschuldig, maar ze laden het gesprek met spanning.
Sarcasme maakt een gesprek minder eerlijk, omdat de werkelijke boodschap wordt verpakt in spot. Cynisme doet daar nog een schepje bovenop, omdat het nog aanvallender en bijtender bedoeld is.
Het gevolg laat zich raden, de ander voelt zich aangevallen of niet gerespecteerd. Vanaf dat moment verschuift het gesprek langzaam van inhoud naar irritatie.
Een ruzie zie je ten derde vaak aankomen, zodra mensen in de verdediging schieten. Het gesprek verandert dan merkbaar van toon, omdat iemand zich aangevallen voelt, waardoor het oerbrein een vechtreactie activeert. In plaats van te luisteren naar wat de ander bedoelt, ontstaat de neiging om jezelf te beschermen. Reacties worden korter, feller, soms ook overdreven stellig.
Zodra die vechtreactie wordt getriggerd, neemt het rationele denken af, terwijl defensief gedrag juist toeneemt.
Als laatste is een duidelijk signaal: interrupties. In het begin van een gesprek is er nog ruimte om te luisteren, maar zodra de spanning oploopt neemt het onderbreken toe. Iemand valt de ander in de rede, corrigeert direct een woord och probeert sneller te reageren dan de ander kan uitleggen wat hij bedoelt.
Het gaat minder om begrijpen wat de ander zegt, maar meer om zelf gehoord worden.
Door elkaar te onderbreken ontstaat er irritatie, omdat niemand het gevoel heeft echt te kunnen spreken. Daardoor verharden reacties, terwijl de bereidheid om te luisteren verder afneemt.
Conflicten wil je dus liever voorkomen, dan toestaan och dan oplossen. Hoe kun je echter op tijd ruzies voorkomen op een plek waar veel mensen samenwerken? Zeg…op je werk?
Voorkomen is beter dan genezen: hoe kun je tijdig conflicten oplossen op de werkvloer?
“Hoe voorkom je dat kleine irritaties uitgroeien tot een grote ruzie?” vraag je je misschien af. Nou, veel conflicten beginnen niet met iets groots, maar met kleine ergernissen die zich langzaam opstapelen. Een collega die structureel te laat reageert, een afspraak met die ene opdrachtgever die steeds wordt verplaatst of een opmerking van je leidinggevende die blijft hangen. Zolang je dat soort irritaties inslikt, groeit de frustratie onder de oppervlakte. Juist daarom helpt het om kleine dingen vroeg te benoemen. Door zulke gesprekken niet uit te stellen, voorkom je dat een klein probleem uitgroeit tot een groter conflict.
Verwachtingen en grenzen duidelijk communiceren
Ook onduidelijkheid zorgt vaak voor spanningen op de werkvloer. Wanneer verwachtingen niet worden uitgesproken, gaat iedereen zelf invullen wat logisch lijkt. De één verwacht een snelle reactie. De ander denkt dat het wel een paar dagen kan wachten. De één gaat ervan uit dat een taak gedeeld is. De ander denkt dat hij er alleen verantwoordelijk voor is. Door verwachtingen expliciet te maken, voorkom je veel misverstanden.
Voorbeeld:
“Voor project A werken Lana en Koen samen. Project B neemt Iris voor haar rekening.”
Hetzelfde geldt voor grenzen. Geef aan wat haalbaar is, waar je tijd voor hebt, waar je hulp bij nodig hebt en bovenal: waar je geen tijd voor hebt op je planning. Je kunt beter duidelijk je grenzen aangeven dan ‘ja’ zeggen en ‘nee’ bedoelen.
Voorbeeld:
“Ik kan dit project er momenteel niet bij hebben, want mijn agenda is volgepland.”
Psychologische veiligheid op de werkvloer
Je grenzen en irritaties aangeven in een gesprek kan natuurlijk alleen, als mensen zich veilig voelen om zich uit te spreken. In een werkomgeving waar kritiek meteen wordt afgestraft, houden medewerkers hun mond liever dicht.
Irritaties verdwijnen echter zo niet, ze worden alleen niet meer uitgesproken.
Psychologische veiligheid zorgt ervoor dat collega’s zich vrij voelen om zorgen te delen, vragen te stellen en fouten toe te geven. Daardoor worden lastige onderwerpen eerder besproken, voordat ze escaleren. Juist dat maakt een team sterker, want problemen worden niet vermeden maar samen opgelost.
Vinden jouw ruzies niet veel plaats op je werk, maar eerder in je relatie met je partner, gezin of je vrienden? Zo voorkom je ruzies op persoonlijk vlak:
Hoe voorkom je ruzies op persoonlijk vlak?
Ook op persoonlijk gebied ontstaan ruzies vaak niet uit het niets: het zijn opeenstapelingen van kleine ergernissen die nooit geuit zijn. Juist daarom voorkom je ook in dit aspect van je leven veel conflicten door eerder te praten over wat je dwarszit. Wacht niet tot je frustratie zo groot wordt dat je alleen nog kunt ontploffen.
Voorbeeld:
Merk je dat je partner steeds zijn spullen laat slingeren, terwijl jij daar gek van wordt, benoem dat dan op een rustig moment. Zeg bijvoorbeeld: “Ik merk dat ik me erger aan de rommel in de woonkamer, kun je je spullen na gebruik opruimen?”
Op die manier geef je de ander de kans om rekening met je te houden voordat het een groter probleem wordt.
Daarnaast helpt het om duidelijk te zijn over je verwachtingen, want veel ruzies ontstaan simpelweg doordat mensen aannemen dat de ander wel begrijpt wat ze bedoelen. Dat is vaak niet zo, ook al ken je elkaar door en door. Spreek daarom concreet uit wat voor jou belangrijk is.
Bijvoorbeeld:
Vind je het fijn om samen te eten aan het einde van de dag, zeg dat dan expliciet in plaats van stil te hopen dat de ander dat vanzelf doet.
Tot slot speelt de sfeer in een relatie een grote rol. In een relatie waarin je je veilig voelt om eerlijk te zijn, durf je ook eerder te zeggen wat er speelt. Dat voorkomt dat irritaties onder de oppervlakte blijven sudderen. Als je partner aangeeft dat iets hem stoort, reageer dan niet meteen defensief maar luister eerst. Stel een vraag, toon interesse, erken het gevoel van de ander. Dat kan zo simpel zijn als: “Ik snap dat je dat vervelend vindt, laten we kijken hoe we dat anders kunnen doen.” Echtelijke spat? Afgewend!
Maar eh… soms kan een storm niet afgewend worden. Het ergste is dan toch gebeurd: er is niet tijdig gesproken en een ruzie is ontstaan. Hoe kun je een conflict nu in rustige banen leiden?
Dit bericht op Instagram bekijken
Wat is de beste manier om een conflict rustig te bespreken?
Je hebt het vast ooit meegemaakt: iemand komt boos je kantoor binnen stormen, strooit met verwijten (zoals men bij carnaval met snoepgoed strooit) en maakt je voor alles uit wat vreselijk is. Of je krijgt er thuis verbaal van langs, wanneer je partner iets niet zint. Er is een manier om op een assertieve en vredelievende manier met die heftige emoties om te gaan. Een manier die winst voor beide partijen oplevert en niemand met een boos gezicht (of een blauw oog) de deur uit laat lopen. Het belangrijkst om te weten is dat jij dat in de hand hebt.
Jij hebt de touwtjes in handen om alles onder controle te houden och tot een goed einde te brengen.
Doe je dat niet goed, dan kan de situatie heel snel uit de hand lopen en wordt het moeilijk om de aanstaande ruzie op te lossen.
Wat je dan wel en niet moet doen in zo’n situatie? Ik haal Dr. Bernstein uit de inleiding weer even aan:
Stap 1: Houd je dino aan de lijn
Als je net zo beeldend denkt als ik, zie je iemand nu waarschijnlijk een van de dinosauriërs van Jurassic World uitlaten. Dat is heel beeldend wel wat Albert Bernstein bedoelt. Als de ander namelijk tegen je flipt (en zijn eigen dino niet in bedwang houdt), rest jou niks anders dan wel kalm te blijven (en jouw dinosaurus wel strak aan de lijn te houden).
Het enige waar je immers nog minder aan hebt dan iemand die heel emotioneel wordt, is 2 mensen die zich verliezen in hun emoties.
Wat heeft dit nu te maken met een dino? Nou, een brein dat in zo’n emotionele staat is, gaat terug de oertijd in. “Je dinosaurus brein” noemt Bernstein het in zijn boek Dinosaur Brains: Dealing with All THOSE Impossible People at Work:
“Als je in je dinosaurus-brein-staat terecht bent gekomen, speel je een 6 miljoen jaar oud spel waar niets goeds uit gaat komen. Als er dan nóg iemand bij is met zijn dino-brein op ‘aan’, dan gaat de ander zich aangevallen voelen en uit zich dat alleen nog maar in een primitieve reactie van vechten of vluchten.”
Als je me dus vraagt: “Wat moet je niet doen bij een conflict?” Dan zou ik dit dus zeggen: geen dinosaurus-toestanden, maar gewoon: “Tranquilo” (zoals de Spanjaarden zeggen).
Stap 2: Ben een leraar
Je zou denken dat je opstellen als een belerende onderwijzer zeker een ‘uit-de-hand-loop’-situatie triggert, maar het doet juist het tegenovergestelde, belooft dr. Bernstein.
Het betekent namelijk niet dat je je minzaam en toegeeflijk naar die ander moet opstellen, maar dat je de situatie moet aanpakken, zoals je dat zou doen bij een klein kind dat huilend of schreeuwend voor je neus had gestaan. Je gaat dan ook niet met een hoop logica aan zo’n kleine uitleggen waarom deze reactie geen zin heeft. Ook neem ik aan dat je niet terug gaat schreeuwen. Je laat juist hem uitrazen en je negeert het drama-gedrag, totdat hij iets bedaard is.
En dat is precies hoe je een conflictsituatie ook aanpakt:
“Als je je net een basisschool leraar voelt, dan doe je het goed.”
Duidelijk. Jij hebt controle nu over de situatie. Je blijft kalm och laat de ander uitrazen. Maar wat nu?
Stap 3: Gebruik deze magische zin
Het is geen Harry Potter spreuk, maar hij werkt wel op net zo’n magische wijze:
“Spreek alsjeblieft wat rustiger, dan kan ik je helpen.”
Dé magische zin bij ruzie. Dé zin die de ander laat inzien dat zijn extreme gedrag niet helpt en dat hij of zij beter een toontje lager kan zingen. Zeg dus niet: “Stop met schreeuwen.” Dat zal niet gaan werken, omdat de ander dat als aanval beschouwt (“stop” betekent “aanval” in het dino-brein).
Verzoek de ander vriendelijk liever om te bedaren, want alleen zo kun je begrijpen wat er aan de hand is en er mogelijk zelfs iets aan doen.
Hoe kan zoiets simpels nu een escalatie helpen voorkomen? Het breekt een patroon waarin de ander verwacht dat je vol tegen hem in zult gaan. Je doet bijna het tegenovergestelde, wat hem verrast. Het zet het brein aan het denken, wat de dino in zijn of haar brein langzaam aan de kant gaat schuiven (dino’s denken immers niet rationeel, maar emotioneel).
Stap 4: Nog eentje dan om het af te maken
Bernstein onthult nog een paar toverwoorden, die je helpen om een ruzie snel op te lossen:
“Wat wil je dat ik doe?”
Opnieuw: een patroon wordt onverwacht doorbroken. Je schiet niet in de verdediging, zegt niet dat alles wel goed komt, gaat niet nerveus van alles zitten babbelen och gaat ook niet vol in de aanval. Je stelt alleen een vraag: “Wat wil jij dat ik doe?”
“Je verplaatst de situatie van een aanval naar een bespreekbare situatie, een overleg. Op dat punt moet de ander stoppen met schreeuwen en starten met nadenken, weg van het dino-brein.”
Stap 5: Blijf vragen stellen
Als de ander wat bedaard is, kun je in het vervolg van het gesprek vragen blijven stellen. Probeer weg te blijven van verdedigingen (“Ja, maar ik deed het, omdat…”) of aanvallen (“Ja, maar dat kwam, omdat jij…”). Verdedigingen worden beschouwd als een directe of indirecte aanval och doet de situatie escaleren in het dino-brein. Bernstein zegt dan ook:
“Dé manier om slimmer met mensen te leren omgaan is om vragen te stellen. Ask, don’t tell.”
Stap 6: Geef de ander het laatste woord
Zodra alles is opgehelderd en het dino-brein steeds verder naar de achtergrond verdwijnt doordat je je vragen hebt gesteld, kan het normale gesprek beginnen. Een gezond overleg tussen twee volwassenen die normaal en assertief met elkaar kunnen communiceren, zonder dino’s die met scherpe klauwen naar elkaar uithalen. Deze fragiele, net verworven vrede kun je op maar één manier in stand te houden (and you won’t like it):
“Laat de ander het laatste woord hebben.”
Begin jij ook al te grommen? Deze stap is echter heel belangrijk om de ruzie niet opnieuw aan te zwengelen. Als jij nog iets probeert te zeggen na de afsluitende conclusie van de ander, zal diegene dat alsnog zien als een “maar ik heb toch gelijk”-aanval en kan diegene makkelijk terugvallen in dino-taferelen. Hou je mond dus, slik je woorden in, hap niet en blijf zo in elk geval de visser in plaats van de vis. Zo hou je het assertief. En constructief.
De derde Wereldoorlog is dan wel misschien voorkomen, maar toch voel je vaak na een conflict dat je de persoon tegenover je vermijdt of er juist overdreven aardig tegen gaat doen. Hoe ga je echter terug naar hoe het was?
Hoe maak je het weer goed na een ruzie? Tips voor op je werk en voor thuis
Tja… dan heb je de ruzie wel afgewend, maar je merkt toch dat de relatie tussen jou en je collega, partner, vriend(in) of familielid net wat anders aanvoelt. Hoe maak je het nu echt weer goed na een ruzie? Op zakelijk gebied ziet dit zo uit:
- Even afkoelen als emoties nog hoog zitten, maar niet te lang: 3 dagen pauzetijd is meer dan genoeg.
- Praat een ruzie niet uit bij de koffieautomaat of in de pauze: plan echt een 1-op-1-gesprek in.
- Luister tijdens dit 1-op-1-gesprek oprecht naar elkaar.
- Bied oprecht je excuses aan en toon waardering voor de ander.
- Vind elkaar weer in het midden: ga dus op zoek naar raakpunten.
- Verbeter jullie werkrelatie door elkaar te complimenteren, duidelijke werkafspraken te maken en regelmatig elkaar te voorzien van feedback.
- Op het werk vind je vaak ook professionele hulp, mochten bovenstaande tips echt niks opleveren. Deel dit wel eerst met je collega, anders word je dadelijk nog beschuldigd van “klikken”.
Met je partner, familie of vrienden heb je natuurlijk net wat meer van doen dan met een gemiddelde collega. Herstel van deze relatie is daarom ontzettend belangrijk. Zo pak je het aan:
- Geef elkaar ruimte.
- Zelfreflectie: wat was jouw aandeel in de ruzie?
- Kies een geschikt moment om er nog eens op terug te komen.
- Vertel jouw kant van het verhaal.
- Luister ditmaal echt naar de ander.
- Bied oprecht je excuses aan voor jouw bijdrage. Zeg wel alleen sorry voor wat jij fout hebt gedaan; zeg geen sorry als je geen schuld hebt.
- Laat eventuele wrok ook los en laat dit niet sluimeren.
Uitpraten… allemaal goed en wel, maar wat moet je doen met iemand die je deze kans niet wilt geven?
Dit bericht op Instagram bekijken
Hoe ga je om met iemand die niet wil praten na een ruzie?
Niet iedereen maakt op dezelfde manier ruzie als jij. Er zijn echt meerdere ruziestijlen te ontdekken, die bepaald worden door de manier waarop je communiceert en of je conflictvermijdend bent of niet:
- Agressief
- Vermijdend
- Bemiddelend
- Samenwerkend
Iemand die je negeert na een ruzie kan geschaard worden onder de categorie: vermijdend. Hoe ga je echter hiermee om? Geef elkaar ten eerste ruimte. Neem even wat afstand van elkaar, zodat je er op een later moment rustiger over kunt praten. Het negeer-gedrag is bij een vermijdend persoon namelijk een manier om zichzelf en jou te beschermen tegen een nieuwe ruzie.
Ga niet de druk op ketel verhogen! Dat werkt juist averechts! Geduld is een schone zaak in deze.
Wil je het gesprek na een tijdje toch aangaan, omdat de ander je blijft negeren? Begin dan met jouw gevoel te uiten. Geen beschuldigingen of venijnige steken in de rug, maar gewoon vertellen wat de ruzie met jou gedaan heeft.
Voorbeeld:
“Hoi Emily, ik geef veel om onze professionele relatie en daarom wil ik problemen het liefst zo snel mogelijk met je oplossen. Als ik geen gehoor van je krijg, word ik heel onzeker en verdrietig. Ik wil graag naar je luisteren, maar daarvoor is het nodig voor mij dat je me vertelt wat er in je speelt.”
Je vraagt diegene nu eigenlijk om zijn of haar verhaal te delen, waardoor jij de kans krijgt om actief te luisteren och te begrijpen waar de woorden en reacties van de ander vandaan komen. Als jij begrip toont, voelt de ander zich gehoord en zal dan ook weer actief naar jou luisteren. Zo is er weer een connectie gerealiseerd. Geslaagd!
Ruzie oplossen begint dus bij je dinobrein aanlijnen
Ruzies lijken vaak uit het niets te ontstaan, maar in werkelijkheid zijn ze bijna altijd het eindpunt van kleine irritaties, misverstanden en emoties die langzaam oplopen. Zodra het gesprek verandert in verdedigen, verwijten maken of elkaar onderbreken, verdwijnt het luisteren en neemt het oerbrein het stuur over. Juist daar vind je dus ook de oplossing. Wie in staat is om kalm te blijven, even pauze te nemen en de ander uit te nodigen om rustiger te praten, doorbreekt het patroon waarin ruzies normaal gesproken escaleren. Soms is één simpele zin al genoeg om de temperatuur uit het gesprek te halen en het gesprek weer richting begrip te sturen. Vraag dus de volgende keer bij een ophanden zijnde ruzie eens “Wat wil je dat ik doe?” en zie zelf hoe een catastrofe afgewend wordt.
Inge Martina Nysten,
Communicatie manager
Ruzies oplossen door een training in assertiviteit
Ruzies oplossen (en voorkomen) vraagt een assertieve instelling. Daar kan ik je bij helpen. Bij Tijdwinst.com vind je namelijk eendaagse assertiviteitstrainingen (open en incompany), waar je leert om sneller grenzen te stellen en ‘nee’ te zeggen. Bovendien laat ik je zien hoe je op een rustige, duidelijke manier zegt wat je denkt, voelt en nodig hebt, zonder de ander aan te vallen. Je ontdekt hoe je grenzen aangeeft, hoe je feedback geeft zonder dat het escaleert en hoe je tijdens een conflict rustig blijft luisteren in plaats van direct in de verdediging te schieten. Het resultaat? Gesprekken blijven constructief, misverstanden worden sneller opgelost och ruzies krijgen minder kans om uit te groeien tot een strijd om gelijk. Meld je dus snel aan bij een locatie naar keuze en leer assertief te communiceren.
Veelgestelde vragen over een ruzie oplossen
-
Wat zijn de vijf stappen in het omgaan met conflicten?
Volgens psycholoog Albert Bernstein kun je een ruzie afwenden door deze vijf stappen te volgen:
- Houd je aanvallende dinobrein (en dus je emoties) onder controle.
- Stel je op als een leraar die een driftbui van een kind moet afwenden.
- Zeg deze magische woorden: “Spreek alsjeblieft wat rustiger, dan kan ik je helpen.”
- Stel de vraag: “Wat wil je dat ik doe?” en blijf dan vragen stellen.
- Geef de ander het laatste woord.
-
Wat kun je doen als een gesprek steeds in ruzie verandert?
Het belangrijkste is om het kantelpunt eerder te herkennen. Merk je dat je sneller gaat praten, feller reageert of vooral bezig bent met winnen? Vertraag dan het gesprek. Stel een vraag in plaats van een verwijt, vat samen wat de ander zegt en benoem wat er gebeurt zonder meteen te oordelen.
Voorbeeld:
“Ik merk dat we elkaar kwijtraken, zullen we eerst scherp krijgen waar het echt over gaat?”Hiermee neem je de regie over het proces zonder het onderwerp te ontwijken.
-
Wat zeg je als je een ruzie wilt bijleggen?
Een ruzie bijleggen vraagt om eerlijkheid en timing:
- Gun elkaar eerst wat lucht.
- Kijk eerlijk naar je eigen aandeel in het conflict.
- Zoek een geschikt moment voor een nieuw gesprek.
- Leg rustig uit hoe jij het hebt beleefd (ik-boodschap).
- Bied oprecht excuses aan voor wat daadwerkelijk van jou was.
- Kies ervoor om oude boosheid bewust los te laten.
-
Wanneer is het verstandig om even afstand te nemen tijdens een conflict?
Neem afstand zodra emoties de overhand nemen en je merkt dat je niet meer rationeel kunt reageren. Afstand nemen zorgt ervoor dat je uit de overlevingsstand gaat en weer kunt focussen op actief luisteren voor meer begrip.
-
Wat is de werkelijke betekenis van een conflict?
Een conflict is zelden alleen maar “gedoe”; het is vaak een signaal dat er onder de oppervlakte iets schuurt. Er is een grens overschreden, een behoefte niet uitgesproken of een verwachting die botst met de werkelijkheid. Hoewel ongemakkelijk, is een conflict dus waardevol omdat het zichtbaar maakt wat besproken, hersteld of veranderd moet worden.
-
Wat helpt om in een conflict niet direct in de verdediging te schieten?
Besef allereerst dat niet elke kritische opmerking een aanval is. Zodra je niet direct terugslaat of jezelf uitgebreid gaat uitleggen, ontstaat er ruimte om te begrijpen. Een korte pauze of even diep ademhalen helpt enorm. Blijf nieuwsgierig in plaats van strijdlustig: vraag jezelf niet af “Hoe bewijs ik dat ik gelijk heb?”, maar “Wat bedoelt de ander precies?”.
Wie zijn wij? | Tijdwinst.com
Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van timemanagement, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.
