Altijd rekening houden met anderen klinkt sociaal, totdat je jezelf er structureel bij vergeet. In het boek Stop met pleasen laat psychotherapeut Andrea Mathews zien waarom pleasen je afhoudt van authentiek zijn. Het kan je grenzen, energie en zelfrespect langzaam onder druk zetten en je weghouden bij je Authentieke Zelf, datgene wat jou tot jou maakt. Geen tijd om te lezen? Lees dan dit samenvattende artikel, zodat je toch je pleasegedrag kunt afleren Met Mathews’s tips.
Wat komt aan bod:
- Wat betekent people pleasen volgens Mathews?
- Wie is Andrea Mathews eigenlijk?
- Wat is de belangrijkste boodschap van Stop met pleasen?
- Hoe ontstaat pleasegedrag? Mathews wijst 5 oorzaken aan
- Wat is het probleem met constant willen pleasen?
- Welke denkfouten kom je tegen als het gaat over pleasegedrag? 10 cognitieve biases
- Welke inzichten uit Stop met pleasen kun je direct toepassen? De 6 stappen van Mathews’s heling
- Hoe stop je pleasegedrag op je werk? Tijdwinst biedt 10 tips
- Veelgestelde vragen over Stop met pleasen
Volg Tijdwinst.com als betrouwbare bron in Google
Wat betekent people pleasen volgens Mathews?
Volgens Mathews is pleasegedrag het onderdanige gedrag dat je laat zien, als je leeft vanuit de gedachte dat je goed moet zijn (en dus ook handelen) en dat anderen je goed en aardig moeten vinden.
“Aan de meesten van ons is geleerd dat goed-zijn een positief streven is dat je karakter vormt en waardoor je een beter mens wordt. […] maar dit moeten we doen terwijl we nauwelijks contact hebben met onze diepste authenticiteit.”
People pleasen is dus volgens Mathews onauthentiek gedrag, want het is niet trouw zijn aan het Authentieke Zelf. Je kiest ervoor om aardig te zijn en als je dit te ver doortrekt als doel in je leven dan raak je verder verwijderd van wie jij bent.
Ho, eens even, wat is dan het Authentieke Zelf, vraag je je misschien af? Mathews verstaat onder dit concept alle gedachten, emoties, verbale expressie, lichaamstaal en gedrag, afkomstig uit het diepste van je wezen; dat wat je dus echt bent. Je identiteit, so to speak. Door congruentie komen je handelingen en emoties met elkaar overeen en dan ben je dus authentiek.
Wat is het verschil tussen authentiek en aardig zijn?
In haar boek Stop met pleasen maakt Mathews een duidelijk onderscheid tussen aardig gevonden willen worden en trouw blijven aan wie je werkelijk bent. Volgens haar ontstaat het Authentieke Zelf van binnenuit. Het groeit vanuit je eigen gevoelens, overtuigingen en behoeften.
Goed gedrag komt juist vaak van buitenaf; je laat je leiden door wat anderen van je verwachten of van je vinden. Dat gedrag is ons bovendien al vroeg aangeleerd en daardoor behoorlijk hardnekkig. Want zodra je niet aan het beeld van ‘goed zijn’ voldoet, ligt het gevoel dat je tekortschiet al snel op de loer.
“Terwijl we zo ons best deden om goede mensen te zijn, is ons geheel ontgaan dat goed-zijn niet hetzelfde is als authentiek zijn.”
Een pleaser maakt van goed-zijn vaak het belangrijkste doel in het leven. Volgens Mathews zou het veel zinvoller zijn om niet langer aan dat ideaalbeeld te voldoen, maar stap voor stap dichter bij je Authentieke Zelf te komen.
Wat is het gevolg?
Voor veel mensen voelt dit als een zware druk. Je bent namelijk voortdurend bezig om alles wat je als ‘slecht’ beschouwt de kop in te drukken. Daardoor leef je als het ware in twee delen: aan de buitenkant probeer je goed te zijn, terwijl er van binnen gevoelens, gedachten en impulsen aanwezig zijn die je liever niet ziet. Die blijven wegduwen vraagt behoorlijk wat energie. Wie authentieker leeft, richt zich juist op wat van binnenuit naar boven komt, zoals intuïtie, beoordelingsvermogen en persoonlijke verlangens.
Let wel: dit is geen vrijbrief voor slecht gedrag. Het probleem is eerder de identificatie met goed-zijn dan goedheid an zich. Dus helaas… je hoeft dus nog steeds geen b*tch of rotzak te zijn. Je mag best goed gedrag vertonen, maar je moet je er niet mee identificeren.
Wie is Andrea Mathews eigenlijk?
Bovenstaande punten vormen al een cruciale leidraad door het boek van Mathews, maar wie is zij eigenlijk? Waarom zou je iets aannemen van wat deze mevrouw zegt? Nou, houd je vast. Andrea Mathews is een in het Amerikaanse Birmingham (Alabama) gevestigde psychotherapeut, auteur, spreker en trainer. Ze werkt al meer dan dertig jaar binnen de geestelijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening.
Dit bericht op Instagram bekijken
De rode draad in haar werk is authenticiteit. Mathews helpt mensen onderzoeken wie ze werkelijk zijn onder aangeleerde overtuigingen, schuldgevoelens, verwachtingen en gedragspatronen. Daarbij combineert ze psychologische inzichten met een spirituele en transpersoonlijke benadering. Als trainer verzorgt ze workshops voor professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Onderwerpen in haar workshops zijn onder meer trauma en spiritualiteit, spiritueel misbruik, vergeving als therapeutisch proces, toxische ouders en het behandelen van spirituele problemen.
Mathews’s Stop met pleasen
In Letting Go of Good, in het Nederlands uitgebracht als Stop met pleasen, onderzoekt ze hoe mensen hun eigenwaarde kunnen koppelen aan goed gedrag. Volgens haar kan de behoefte om altijd goed, behulpzaam of braaf te zijn voortkomen uit angst en schuldgevoel. Ze geeft handvatten om emoties beter te begrijpen, intuïtie te ontwikkelen en keuzes te maken vanuit oprechte verlangens en compassie.
Andere boeken van Mathews zijn:
- Inhabiting Heaven NOW
- The Law of Attraction: The Soul’s Answer to Why It Isn’t Working and How It Can.
Ook schrijft ze online blogs voor het tijdschrift Psychology Today.
Wat is de belangrijkste boodschap van Stop met pleasen?
Weer terug naar Mathews’s bekendste werk: Stop met pleasen. Wat is nu in een zin de kerngedachte achter dit boek? Om te stoppen met pleasen moet je volgens Mathews je authentieke gedachten, gevoelens en handelingen leren herkennen. Je Authentieke Zelf dus ontdekken. Bovendien moet je die los zien van gedachten, gevoelens en handelingen uit een onechte identificatie met goed-zijn.
Je hoeft dus niet voortdurend goed, behulpzaam of aangepast te zijn om waardevol te zijn. Jouw eigenwaarde hangt niet af van anderen. Je voelt je misschien goed en waardevol als je anderen helpt, niemand teleurstelt en je behoeften opzij zet (Kijk, die eens zichzelf opofferen, zeg!). Wat je echter in de praktijk doet, is een keuze maken vanuit angst voor afwijzing, schuldgevoel of behoefte aan goedkeuring.
Stoppen met aardig zijn is niet hetzelfde als egoïstisch zijn
Mathews pleit er niet voor dat je egoïstisch wordt of nooit meer iets voor een ander doet. Haar punt is dat goed gedrag ongezond wordt, wanneer het als een verplichting voelt. Helpen vanuit oprechte betrokkenheid is iets anders dan helpen, omdat je bang bent dat iemand je anders onaardig, lastig of teleurstellend vindt.
De kern van Stop met pleasen is daarom dat je de vraag “Wat hoort een goed mens te doen?” leert vervangen door vragen als:
- “Wat voel ik werkelijk?”
- “Wat wil ik zelf?”
- “Wat klopt voor mij?”
- “Kan ik vanuit eerlijkheid én compassie handelen?”
Daarvoor moet je volgens Mathews leren luisteren naar je emoties, je intuïtie ontwikkelen en beslissingen nemen vanuit oprechte verlangens in plaats van schuld. Zo ontstaat ruimte voor een authentieker leven, eerlijkere relaties en meer innerlijke rust.
Hoe ontstaat pleasegedrag? Mathews wijst 5 oorzaken aan
Pleasen ontstaat volgens Mathews al vroeg in de mens als overlevingsinstinct. Pleasers baseren hun woorden en handelingen op de vraag: is dit goed of niet? Het antwoord hierop is weer gebaseerd op schuld. Voel je je schuldig, dan is iets niet goed. Voor deze instelling kan Mathews 5 oorzaken aanwijzen:
- Opvoeding
- Familietrance
- Projectie en introjectie
- Zondebok vinden
- Onderhandelingsfase van rouw
1. Opvoeding
Volgens Andrea Mathews ontstaat pleasegedrag vaak in de opvoeding, wanneer een kind leert dat liefde, veiligheid en waardering afhankelijk zijn van goed gedrag. Het kind merkt dat het geaccepteerd wordt wanneer het behulpzaam, gehoorzaam of aangenaam is. Boosheid, afwijkende meningen en eigen behoeften kunnen juist tot afwijzing, schaamte, straf of spanning leiden.
Enkele opvoedingspatronen die hieraan bijdragen:
- Sommige ouders zijn sterk gericht op hoe het gezin overkomt. Het kind leert zich zo te gedragen dat het de reputatie of verwachtingen van de ouder ondersteunt. Daarmee raakt het gewend om voor het welzijn van de ouder te zorgen in plaats van andersom.
- Goed gedrag wordt gekoppeld aan eigenwaarde. Door goedkeuring, afkeuring en straf leert een kind welke gevoelens en gedragingen als ‘goed’ of ‘slecht’ gelden.
- Binnen het gezin gelden vaak onuitgesproken regels. Denk aan: praat niet over je gevoelens, en zorg dat niemand boos wordt. Zulke boodschappen hoeven niet letterlijk uitgesproken te worden. Kinderen voelen meestal haarfijn aan wat er van hen wordt verwacht.
- Het kind wordt gevormd in plaats van werkelijk gezien. Mathews maakt hierbij onderscheid tussen een kind prijzen voor gewenst gedrag en een kind helpen ontdekken wie het zelf is.
2. Familietrance
Een tweede oorzaak van pleasegedrag ziet Mathews terug in hoe de identiteit zich vormt in de overlevingstrance. Hiervoor citeert ze psychotherapeuten John Firman en Ann Gila, die het boek The primal wound (1997) schreven. In dit boek wordt de familietrance van John Bradshaw aangehaald, waarbij de familie een beperkende rol of identificatie aan de afzonderlijke familieleden oplegt. Deze trance houdt dus in dat je je zodanig identificeert met je rol binnen de familie dat je persoonlijke ervaringen en je eigen identiteit op de achtergrond verdwijnt.
De familie eist eigenlijk dat je volgzaamheid laat zien in plaats van authenticiteit. Een kind heeft nog niet het vermogen om hier ‘nee’ tegen te zeggen en offert daarom zijn authenticiteit op om maar veiligheid en zekerheid te voelen.
3. Projectie versus introjectie
Mathews ziet projectie en introjectie niet als twee tegenovergestelde begrippen, maar als twee opeenvolgende delen van hetzelfde proces: de een projecteert gevoelens, gedachten, overtuigingen en dergelijke op jou en jij als pleaser absorbeert deze zaken en maakt het tot je identiteit.
Volgens Andrea Mathews kan pleasegedrag ontstaan door projectie en introjectie. Een ander legt verwachtingen bij jou neer, jij neemt ze over als waarheid. Voor je het weet denk je: zo bén ik nu eenmaal. Maar is dat echt van jou? #pleasen #assertiviteit
— Tijdwinst.com (@tijdwinst) August 13, 2026
Bij pleasegedrag ziet dat proces er bijvoorbeeld zo uit:
- Projectie van de ouder: “Jij bent een fijn kind wanneer je geen problemen veroorzaakt en rekening houdt met anderen.”
- Introjectie van het kind:
“Ik moet anderen tevreden houden om goed, geliefd en veilig te zijn.”
Introjectie vindt plaats, omdat het kind dus wil verbinden met de ouder, omdat hij deze nodig heeft. Dat projecteren van de ouder kan overigens heel expliciet, maar ook subtiel via bijvoorbeeld lichaamstaal, blikken en energie (aura) gebeuren.
Dit patroon van projecteren en introjecteren blijft zich herhalen, omdat er een soort win-win ontstaat. De ouder is zijn problemen kwijt, want die projecteert hij op kind. En de pleaser hoeft zijn eigen gevoelens, gedachten etc. niet te onderzoeken, want je hoeft alleen maar goed en aardig te zijn. Quick fix, toch?
4. Zondebok vinden
Het idee van een zondebok vinden, komt al uit de tijden dat offers letterlijk geplengd werden aan de goden of een godheid. Volgens Mathews ontstaat een zondebok dynamiek vooral in gezinnen waarin ouders of andere gezinsleden moeilijk kunnen erkennen dat zij fouten maken. Ze verdragen hun eigen schuld, schaamte, boosheid of tekortkomingen niet goed en leggen die gevoelens daarom bij het kind neer. Dat kind wordt vervolgens gezien als degene die lastig, schuldig, slecht of verantwoordelijk is. Dit kan volgens Mathews bewust gebeuren, maar meestal verloopt het proces onbewust.
Alle kids de sjaak?
En dit gebeurt dan niet bij alle kids evenredig. Nee, meestal wordt hiervoor het meest gevoelige of empathische kind onbewust aangewezen. Deze merkt namelijk emoties en spanningen binnen het gezin snel op. Het wil verbinding houden met zijn ouders en probeert daarom te begrijpen wat zij voelen. Wanneer het nog niet heeft geleerd dat empathie betekent dat je gevoelens van een ander kunt waarnemen zonder ze over te nemen, kan het die gevoelens van de ouders zelfs gaan dragen.
Voorbeeld:
- Een kind denkt niet: “Mijn vader kan zijn eigen schuldgevoel moeilijk verdragen.”
- Een kind denkt: “Mijn vader is boos of ongelukkig, dus ik zal wel iets verkeerd hebben gedaan.”
Daarmee verandert empathie volgens Mathews van aanvoelen in dragen. Het kind neemt de schuld, schaamte en emotionele verantwoordelijkheid van het gezin over en maakt daarvan een identiteit. Het wordt degene die problemen voorkomt, anderen geruststelt en voortdurend probeert te bewijzen dat het geen slecht mens is.
5. Vastzitten in de onderhandelingsfase van rouw
Volgens Andrea Mathews kan pleasegedrag worden gezien als blijven hangen in de onderhandelingsfase van een rouwproces. Het gaat niet noodzakelijk om het overlijden van iemand. Mathews past rouw ook toe op andere moeilijke aanpassingen en verliezen. De pleaser probeert elke pijnlijke werkelijkheid in ieder geval niet volledig te aanvaarden en sluit onbewust een soort deal:
“ALS ik maar goed, behulpzaam, begripvol en gemakkelijk genoeg ben, DAN krijg ik uiteindelijk liefde, veiligheid, erkenning of waardering.”
Zulke deals houden iemand vast, omdat ze zelden werkelijk worden ingelost. Zolang iemand die verliezen niet wil of kan erkennen, blijft hij onderhandelen. Hij probeert door nóg liever, geduldiger of behulpzamer te zijn alsnog de gewenste reactie bij de ander los te krijgen. Mathews schrijft dat bargaining draait om de overtuiging dat het verlies verkeerd is en daarom hersteld moet worden.
Voorbeelden onderhandelingsfase:
- Als ik geen problemen veroorzaak, dan blijven mensen bij me.
- Als ik zijn pijn begrijp, dan zal hij mij uiteindelijk begrijpen.
- Als ik genoeg geef, dan krijg ik vanzelf iets terug.
Wat is het probleem met constant willen pleasen?
Het grootste probleem volgens Mathews met aanhoudend pleasegedrag is dat, als je leeft om de zorg voor anderen op je te nemen, je je connectie verliest met het Authentieke Zelf en daardoor weet je niet meer wie jij bent en wat van jou is. Hierdoor ben je vatbaarder voor manipulatie, gebruik en misbruik. Verder benadrukt Mathews nog een aantal nare gevolgen van people pleasing:
“Het leven van een pleaser is niet gemakkelijk en zit vol innerlijke conflicten. Ook depressies liggen op de loer. Ze hebben bovenmatig last van stress en krijgen hierdoor vaak last van stress-gerelateerde ziekten.”
Ook leef je constant in angst dat mensen je niet meer goed vinden en dat je daardoor gestraft zult worden. Schuld en angst worden je grootste drijfveren. Hierdoor leef je een ontevreden leven en dit maakt je gefrustreerd en wrokkig, want jouw behoeften blijven onbevredigd, omdat je je telkens opoffert. Tegelijk maken deze gevoelens van wrok, schuld en frustratie je ook weer bang, want deze gevoelens zijn slecht en die mag je eigenlijk niet voelen. Poeh… vicieuze cirkel alom!
Wat doet pleasegedrag in je relatie?
Als laatste maakt pleasegedrag het volgens Mathews ontzettend moeilijk om als twee gelijkwaardige volwassenen een relatie aan te gaan. De pleaser stapt namelijk niet alleen als zichzelf de relatie binnen, maar vanuit een aangeleerde rol als een verzorger of redder. Wie zich met die rol identificeert, voelt zich volgens Mathews vaak aangetrokken tot mensen die verzorging nodig hebben. De verzorger heeft immers iemand nodig om voor te zorgen, net zoals een redder iemand nodig heeft om te redden. Zo kiest de pleaser onbewust een partner die zijn vertrouwde identiteit bevestigt. Daarmee ontstaat geen werkelijk gelijkwaardige relatie, maar een hiërarchische dynamiek.
En die dynamiek werkt twee kanten op. De pleaser plaatst zichzelf in zekere zin boven de ander als degene die weet wat nodig is, problemen voorkomt en alles overeind houdt. Tegelijkertijd stelt diezelfde pleaser zich emotioneel juist afhankelijk op, omdat zijn gevoel van waarde en veiligheid afhangt van de waardering en behoefte van de ander.
Welke denkfouten kom je tegen als het gaat over pleasegedrag? 10 cognitieve biases
Mathews besteedt in Stop met pleasen ook een belangrijk deel van haar boek aan foutieve denkpatronen die pleasegedrag in stand houden. Ik geef je de 10 belangrijkste:
- “Geef iemand altijd het voordeel van de twijfel.” Nee, want twijfel waarschuwt je dat er iets niet klopt.
- “Ik ben gewoon iemand die graag geeft.” Nee, want deze gedachte is zo in je gestopt dat je je ermee bent gaan identificeren.
- “Het doel van het leven is dienen en anderen helpen. Dat geeft je leven zin.” Natuurlijk moet je een doel in je leven hebben, maar dit moet je dichter bij het Authentieke Zelf brengen en dit doel mag niet alleen bestaan uit angst dat je anders niet aardig gevonden wordt.
- “Ik ben egoïstisch.” Werken aan je Authentiek Zelf is niet egoïstisch. Authenticiteit betekent namelijk niet dat je alleen nog rekening houdt met jezelf. Het betekent dat je jezelf óók meeneemt in je keuzes.
- “Liefhebben is hetzelfde als vertrouwen.” Vertrouwen is echter voorwaardelijk en moet je verdienen. Voor vertrouwen moet je echter eerst jezelf ook vertrouwen, voordat je het aan een ander kunt geven.
- “Schuldgevoelens vormen mijn leidraad in het leven.” Schuld is goed als leidraad, maar passie en compassie zijn veel beter, omdat die ons op het authentieke pad leiden en begeleiden.
- “Ik ben bang om iemand te kwetsen.” Volgens Mathews zijn gevoelens altijd van iemand anders. Die worden namelijk veroorzaakt door gebeurtenissen in de binnenwereld van die persoon. Jij bent hier dus niet verantwoordelijk voor.
- “Je moet loyaal zijn.” Loyaliteit is echter een substituut van het authentieke. Net zoals plichtsgevoel.
- “Ik moet de verstandigste zijn bij een conflict.” Zo leer je echter niet voor jezelf op te komen en je creëert angst voor confrontaties. Het is beter om te leren te onderhandelen over de dingen die je graag wilt.
- “Ik heb geen keuze, want ik ben gewoon zo.” Dat is niet waar, want pleasen is een gedragsvorm en dit kan aangepakt worden.
En wil je leren te onderhandelen? Kijk dan eens deze aflevering van de Tijdwinst Podcast, waar mijn collega’s Inge Martina Nysten, communicatie- en marketing manager, met productiviteitscoach Björn Deusings praat over het boek van Chris Voss over onderhandelen.
Is stoppen met pleasen hetzelfde als egoïstischer worden?
Nee, want het Authentieke Zelf is niet egoïstisch, maar juist gevend en nemend. Door realisatie van het Authentieke Zelf na te streven geef je gehoor aan jouw levensbehoeften, gevoelens, verlangens en dergelijke en laat je je hierdoor leiden. Dat voorkomt echter niet dat je nog steeds daar kunt zijn voor anderen; je identificeert je alleen niet meer met de problemen van anderen.
Welke inzichten uit Stop met pleasen kun je direct toepassen? De 6 stappen van Mathews’s heling
Volgens Mathews kun je stoppen met pleasen door een helingsproces in te gaan, waarbij je je bewust gaat worden van je pleaser-identiteit en hoe die ontstaat zodat je vervolgens je Authentieke Zelf kunt leren kennen. Dit helingsproces bestaat uit 6 stappen:
- Stel grenzen.
- Spiritualiteit
- Emoties toestaan.
- Luister naar je intuïtie, onderscheidingsvermogen en verlangens.
- Differentieer en integreer.
- Experimenteer.
1. Stel grenzen
Grenzen stellen geeft je meer zelfvertrouwen. Een hoger zelfvertrouwen versterkt vervolgens je Authentieke Zelf.
@tijdwinst Waarom is het zo moeilijk om nee te zeggen? En hoe zorg je dat je grenzen stelt zonder je schuldig te voelen? In deze aflevering bespreken we: – Waarom ‘nee’ zeggen zo lastig is – Hoe je duidelijk en zelfverzekerd nee zegt – Praktische tips om over je schuldgevoel heen te stappen Luister nu en volg Tijdwinst om te ondekken hoe je meer tijd en energie overhoudt voor wat écht belangrijk is! 🐿️ #tijdwinst #foryoupage #fyp #assertief #selfconfidence #zelfvertrouwen #fypシ゚ #viral #timemanagement #assertive #voorjou #fyppp ♬ original sound – Tijdwinst.com
2. Richt je op spiritualiteit
Mathews bedoelt niet dat je meteen een religie hoeft aan te hangen, maar meer dat je dingen doet (zoals meditatie of mindfulness) die je dichter bij jezelf brengen.
3. Sta emoties toe
Sta je emoties gewoon eens toe, want die geven info. Zelfs “negatieve” gevoelens zoals wrok en woede kunnen je dingen leren. Ik laat Mathews zelf even aan het woord:
“De meesten van ons hebben in ieder geval een deel van ons leven geprobeerd om vervelende emoties te ontlopen. Prettige en neutrale emoties vinden we niet erg, maar onze maatschappij wil niet dat we al te lang stilstaan bij de lastigere, vervelendere emoties. En dus willen de meesten van ons deze niet voelen.”
4. Luister naar je intuïtie, onderscheidingsvermogen en verlangens.
Juist die innerlijke signalen als intuïtie, onderscheidingsvermogen en verlangens helpen je keuzes te maken die passen bij je authentieke zelf in plaats van bij de verwachtingen van anderen.
5. Differentieer en integreer
Het gaat om leren onderscheiden welke gedachten, gevoelens en innerlijke stemmen werkelijk bij jou horen en welke voortkomen uit aangeleerde rollen, projecties en oude overlevingspatronen.
6. Experimenteer!
Volgens Mathews verandert pleasegedrag niet alleen door inzicht, maar ook door bewust nieuw gedrag uit te proberen. Door stap voor stap te oefenen met grenzen stellen, eerlijk uitspreken wat je nodig hebt en de spanning die daarbij hoort te verdragen, groeit het vertrouwen in je authentieke zelf.
Hoe stop je pleasegedrag op je werk? Tijdwinst biedt 10 tips
Oké, waar Mathews een vooral spirituele insteek (een proces van heling) heeft om pleasegedrag aan te pakken en dichter bij jezelf te komen, ben ik persoonlijk niet zo van het zweverige. Ik had graag praktische tips hebben en die miste ik in Stop met pleasen.
Daarom wil ik ter afsluiting nog 10 tips geven uit de assertiviteitstraining van tijdwinst.com die je wel direct kunt toepassen:
- Merk op wanneer je zonder nadenken instemt.
- Gun jezelf ruimte om eerst een beslissing te nemen. Vertraag, zodat je rationele brein de regie weer kan nemen in plaats van je emotie.
- Vertel wat jij denkt, voelt of nodig hebt vanuit jezelf. Door een ik-boodschap te gebruiken, blijf je weg van aannames en verwijten.
- Maak onderscheid tussen urgente en belangrijke zaken. Prioriteren helpt je om niet automatisch te pleasen. Je krijgt overzicht en dat maakt ‘nee’ zeggen makkelijker.
- Benoem duidelijk wat voor jou nodig is en waar jouw grens ligt. Leg helder uit wat je wel kunt oppakken, op welk moment dat mogelijk is en welk deel niet meer bij jou hoort.
- Zeg helder dat iets niet lukt zonder eromheen te praten. Hoe meer je spreekt, hoe meer ruimte je geeft voor de ander om in discussie te gaan.
- Houd je toelichting kort en relevant. Kort en bondig communiceren voorkomt dat je jezelf eindeloos “oververklaart” om teleurstelling te vermijden.
- Bescherm je tijd door duidelijke ruimte in je planning af te bakenen. Je agenda maakt visueel dat je tijd al vergeven is.
- Begin met oefenen op momenten waarop weinig druk staat. Begin eens met je grenzen aangeven bij situaties waaraan geen zware gevolgen meteen hangen en breid vanuit hier uit.
- Kijk achteraf terug op wat goed ging en wat je anders wilt aanpakken.
Hoe kan assertief worden je helpen pleasegedrag te voorkomen? Volg een assertiviteitstraining
Assertiever worden helpt je om duidelijk je grenzen aan te geven, vaker nee te zeggen, je eigen behoeften serieus te nemen en hiervoor op te komen. Dat is belangrijk, want pleasegedrag ontstaat vaak doordat je automatisch rekening houdt met anderen en jezelf daarbij vergeet.
En je assertiviteit trainen, dat doe je bij een eendaagse training Assertiviteit van Tijdwinst.com. Tijdens onze trainingsdag leer je herkennen wanneer je jezelf wegcijfert en waarom je het zo lastig vindt om voor jezelf op te komen. Je krijgt praktische technieken om duidelijk te zeggen wat je denkt, voelt en nodig hebt. Ook oefen je met grenzen aangeven, verzoeken weigeren en omgaan met mogelijke kritiek of teleurstelling. Dat laatste is vaak precies waar het misgaat. Je weet misschien best dat je nee wilt zeggen, maar zodra iemand moeilijk kijkt, hoor je jezelf alweer ja zeggen.
Door realistische situaties te oefenen, ontdek je hoe je vriendelijk én duidelijk kunt communiceren zonder jezelf uitgebreid te verdedigen. Zo ontwikkel je nieuw gedrag dat je direct thuis en op het werk kunt toepassen. Klinkt dat goed? Meld je dan snel aan en leer assertiever te zijn.
Conclusie: wat kun je dus leren van Stop met pleasen?
Stoppen met pleasen betekent volgens Andrea Mathews niet dat je voortaan alleen nog aan jezelf denkt. Het betekent dat je niet langer automatisch handelt vanuit schuldgevoel, angst voor afwijzing of de behoefte om aardig gevonden te worden. Je leert opnieuw luisteren naar wat jij voelt, wilt en nodig hebt. Pas wanneer je jezelf meeneemt in je keuzes, kun je anderen helpen vanuit oprechte betrokkenheid in plaats van verplichting.
De belangrijkste lessen uit haar boek zijn dan ook:
- Aardig zijn is niet hetzelfde als authentiek zijn.
- Pleasegedrag ontstaat vaak vroeg in je kindertijd.
- Schuldgevoel is geen betrouwbare raadgever.
- Je emoties en verlangens bevatten informatie.
- Grenzen stellen brengt je dichter bij je Authentieke Zelf.
Inzicht is een goed begin, maar je verandert pleasegedrag pas door anders te oefenen. Wil je leren hoe je duidelijk je grenzen aangeeft, zonder eindeloze uitleg en zonder bij de eerste teleurgestelde blik alsnog toe te geven? Volg dan de eendaagse assertiviteitstraining van Tijdwinst.com en leer vriendelijk, behulpzaam en goed te zijn zonder jezelf steeds te vergeten.
Natasja Bartholomé,
High performance blogger
Veelgestelde vragen over Stop met pleasen
-
Waar gaat het boek Stop met pleasen van Andrea Mathews over?
De titel geeft het al aan: het boek gaat over pleasegedrag afleren en dichter bij het Authentieke Zelf te komen. Je hoeft dus niet altijd aardig/behulpzaam of vriendelijk te zijn, maar je moet streven naar authentiek te zijn.
-
Wat is het verschil tussen pleasen en aardig zijn?
Volgens Mathews is pleasen topdown gedrag. Dat wil zeggen dat je gedrag vertoont dat je van buitenaf aangestuurd krijgt. Je bent namelijk afhankelijk van wat anderen vinden. Daar pas jij je gedrag op aan met de gedachte dat je dan goed, aardig en behulpzaam bent. Maar dit zou niet je levensdoel moeten zijn. Veel beter is het om authentiek te zijn en een realisatie van het Authentieke Zelf na te streven. Hier binnen is ook ruimte om gewoon aardig te zijn, maar het is geen doel an sich meer. Bovendien vergeet je dan ook je eigen grenzen en identiteit niet meer.
-
Is Stop met pleasen een praktisch boek of vooral theoretisch?
Stop met pleasen van Andrea Mathews is vooral een theoretisch en inzichtgevend boek. Het is geen praktisch zelfhulpboek met veel oefeningen, stappenplannen of werkbladen. Er zitten wel een aantal tips in om dichter bij de realisatie van het Zelf te komen, maar geen concreet stappenplan. De nadruk ligt op:
- het begrijpen van waarom pleasegedrag ontstaat;
- de psychologische en emotionele mechanismen achter pleasen;
- de invloed van opvoeding, hechting, schaamte, rouw en identiteit;
- het ontwikkelen van bewustwording van je authentieke zelf.
Mathews gebruikt veel uitleg, voorbeelden en psychologische concepten. Ze beschrijft bijvoorbeeld hoe pleasegedrag samenhangt met projectie, introjectie, differentiatie en het verlies van contact met je authentieke zelf. Haar uitgangspunt is dat blijvende verandering begint met diep inzicht, niet met een lijstje technieken.
-
Waarom voel ik me schuldig als ik nee zeg?
Omdat het diep in ons verankerd zit om goed te willen doen en anderen te willen helpen. Zeg je ‘nee’ tegen iemand, dan heb je het gevoel dat je iemand teleurstelt of je vreest dat iemand je niet meer goed/aardig vindt. Je hebt kortom geleerd dat je eigenwaarde afhankelijk is van wat je voor een ander kunt betekenen. Als je nu een grens stelt, nadat je al van kinds af aan hebt meegekregen dat je goed moet doen, dan botst dat met de overtuiging dat je er vooral bent om anderen tevreden te houden. Je breekt als het ware met een oude overlevingsstrategie. Volgens Mathews is de schuld die je voelt meestal geen teken dat je iets verkeerd doet. Het is een emotionele reactie op het loslaten van oude overtuigingen.
-
Helpt Stop met pleasen bij grenzen stellen?
Ja, aan het eind van het boek geeft Mathews aan dat grenzen stellen een vorm is om dichter bij het Zelf te blijven. Niet om dus een ander buiten te houden, maar om jezelf dichter bij je binnenwereld te houden. Mathews raadt het volgende aan om je grenzen aan te geven: door goed te luisteren naar wat jij wilt doen en wat je verplicht bent te doen. Doe je iets wat je energie kost en waaraan je geen vreugde beleeft, dan is dat je grens.
-
Voor wie is het boek Stop met pleasen geschikt?
Het boek Stop met pleasen van Andrea Mathews is vooral geschikt voor mensen die merken dat ze zichzelf regelmatig wegcijferen om anderen tevreden te houden en willen begrijpen waar dat gedrag vandaan komt. Dit zijn volgens mij wel de doelgroepen van Mathews’s boek:
- Mensen die zichzelf herkennen als pleaser.
- Mensen die steeds in dezelfde relatiepatronen belanden. Bijvoorbeeld wanneer je vooral voor anderen zorgt, moeite hebt met grenzen stellen of jezelf verliest in een relatie.
- Lezers die verdieping zoeken.
- Mensen die al aan zichzelf werken. Heb je al boeken gelezen over assertiviteit, grenzen stellen of persoonlijke ontwikkeling, maar heb je het gevoel dat je de diepere oorzaak nog niet hebt aangepakt? Dan sluit dit boek goed aan.
- Professionals zoals coaches, therapeuten en psychologen.
Wie zijn wij? | Tijdwinst.com
Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat mensen helpt slimmer en efficiënter (samen)werken. Door het hele land geven we (online) trainingen, zoals time management, assertiviteit, gesprekstechnieken en snellezen. Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Bekijk onze website en blog of schrijf je in voor een van onze (digitale) trainingen.
