Je irritante collega kaapt weer je idee voor je neus weg. Die buurman parkeert half op jouw oprit. Om nog maar niet te spreken van die pannenkoek die je net de pas afsneed. Wat zijn er toch veel vervelende mensen op de wereld. Om zó kwaad van te worden… Jouw eerste reactie? “Ik zal die rotzak een lesje leren!” Wraak nemen is echter niet de oplossing voor je woede. Trust me: er zijn meerdere wegen die naar Rome (of beter: rechtvaardiging) leiden en ik zal ze je laten zien.

Wat komt aan bod?

  1. Wat betekent het om wraak te nemen?
  2. Waarom voelen mensen de behoefte om wraak te nemen?
  3. Wat gebeurt er in ons brein bij boosheid en wraakgevoelens?
  4. Hoe uit wraakgedrag zich?
  5. Is wraak nemen ooit een goed idee? De gevolgen van wrok
  6. Hoe kun je omgaan met gevoelens van wraak zonder ernaar te handelen?
  7. Hoe helpt assertief gedrag bij wraakgevoelens?
  8. Hoe laat je boosheid los als iemand je onrecht heeft aangedaan? 4 stappen
  9. Wat kun je doen als je blijft piekeren over wat iemand je heeft aangedaan?
  10. Wraak nemen is dus niet de oplossing, maar vaak nog een probleem
  11. Meer lezen over omgaan met emoties?
  12. Veelgestelde vragen over wraak nemen

Wat betekent het om wraak te nemen?

Wraak nemen houdt in dat je iemand bewust pijn doet of benadeelt, omdat diegene jou eerder verdriet heeft bezorgd, onrecht heeft aangedaan of je beledigd heeft. Het is vaak een felle emotionele reactie met als onderliggende drijfveer dat de ander moet boeten voor wat er is gebeurd.

Het is eigenlijk een poging om de balans te herstellen, maar dan op een manier die pijn terugkaatst naar de ander.

Begrijpelijk? Zeker. Handig? Meestal niet echt. Want achter wraak zit vaak niet alleen boosheid, maar ook machteloosheid, verdriet of een gekrenkt ego dat roept: “En nu ben jij degene die zal lijden!” Je negeert degene die je pijn heeft gedaan. Je roddelt over diegene. Je sluit hem of haar buiten. En in extreme gevallen ga je zelfs over tot fysiek geweld of emotionele vernieling van de ander.

Je handelt dus puur uit heftige emotie, maar dat geeft je tijdelijk het gevoel dat je weer grip hebt op de situatie. Alsof je rechtvaardigheid na hebt gestreefd… maar dat is niet zo. Represailles lossen niks op.

“Ja, maar ik wil alleen rechtvaardigheid voor het onrecht dat mij is aangedaan!” Eh tja… daar gaat het dus fout, want wraak nemen is niet hetzelfde als rechtvaardigheid zoeken. Dit is het grote verschil, als je het mij vraagt:

thread post over wraak nemen

Wat is het verschil tussen rechtvaardigheid zoeken en wraak nemen?

Rechtvaardigheid zoeken draait om het herstellen van wat er fout is gegaan. Het gaat om eerlijkheid, verantwoordelijkheid nemen, grenzen stellen en zorgen dat er op een redelijke manier wordt omgegaan met schade of onrecht. Rechtvaardigheid steunt op gedeelde maatstaven, duidelijke regels en het herstellen van balans. Meestal gebeurt dat via een neutrale partij, zoals een rechter, met als bedoeling om recht te doen aan wat er is misgegaan.

Wraak is iets anders. Daarbij wil je de ander laten voelen wat jij hebt gevoeld; niet om iets recht te zetten, maar om iets terug te doen. Vergelding komt meestal voort uit persoonlijke emoties, zoals boosheid of wrok, en richt zich er vooral op om de ander pijn te doen, zodat je eigen pijn iets minder scherp voelt. Het is kortom een emotionele reactie op wat jou is aangedaan, terwijl je bij rechtvaardigheid met je ratio handelt.

Voorbeelden:
Rechtvaardigheid zoeken: Iemand verspreidt op het werk leugens over jou, waardoor je reputatieschade oploopt. Jij stapt naar HR toe.
Wraak nemen: Iemand verspreidt op het werk leugens over jou, waardoor je reputatieschade oploopt. Jij roddelt net zo hard over die persoon om hem in diskrediet te brengen.

Maar hoe ontstaat dat gevoel van wraak nemen dan? Waarom voelen mensen soms de behoefte om een ander pijn te doen? Ik denk dat het antwoord drieledig is:

Waarom voelen mensen de behoefte om wraak te nemen?

Je wilt soms wraak nemen, omdat je als jou pijn is aangedaan die pijn een plek wil geven door terug te slaan. Die pijn laat zich namelijk niet verstoppen, dus je wilt er iets aan doen. Want alleen er iets aan doen, geeft je weer het gevoel grip te hebben op de situatie. Die wraakgevoelens worden volgens mij getriggerd in drie specifieke situaties:

  1. Gevoelens van onrecht/vernedering
  2. Boosheid/frustratie
  3. Machteloosheid

Bij gevoelens van onrecht of vernedering

Wie zich gekleineerd, afgewezen of publiekelijk onderuitgehaald voelt, wil niet alleen de pijn kwijt, maar ook het geschonden gevoel van waardigheid herstellen. Wraak voelt dan als een manier om de regie terug te trekken naar jezelf, alsof je alsnog zegt: “Jij komt hier niet zomaar mee weg.”

Voorbeelden in professionele context:

  • een collega die je onderuit haalt
  • iemand die met jouw idee aan de haal gaat
  • een leidinggevende die je onrechtvaardig behandelt
  • roddels over jou die je reputatie schade berokkenen

Bij boosheid en frustratie

De behoefte om wraak te nemen ontstaat eveneens vaak op het moment dat boosheid en frustratie zich opstapelen. Eerst is er irritatie, daarna ergernis en voor je het weet draait je hoofd overuren met gedachten als: “Hoe haalt hij het in zijn hoofd?!” Vooral wanneer je het gevoel hebt dat je niet gehoord, serieus genomen of respectvol behandeld bent, kan die innerlijke spanning omslaan in de drang om iets terug te doen. Niet per se omdat mensen van nature gemeen zijn, maar omdat boosheid nu eenmaal iets in beweging wil zetten.

Het is emotionele energie die een uitweg zoekt. Frustratie doet daar nog een schep bovenop, want dat is vaak boosheid met een extra lading machteloosheid. Je wilt iets rechtzetten, iets terugpakken, iemand laten voelen wat jij voelde.

Bij machteloosheid

De drang voor vergelding ontstaat als laatste ook vaak, als je je erg machteloos voelt. Juist wanneer je het gevoel hebt dat je niets kunt terugdoen, geen grip meer hebt op wat er is gebeurd en geen stem lijkt te hebben in de situatie, kan wraak verleidelijk worden. Alsof je brein zegt: “Ik kan hier dan niks aan doen, maar ik kan wel voor vergelding zorgen!” Wraak gaat dan niet alleen over de ander straffen, maar ook over jezelf weer sterk proberen te voelen. Over opnieuw controle ervaren in een situatie waarin je je eerst juist hulpeloos voelde.

Het gevoel van wraak willen nemen wordt dus geactiveerd door het emotionele gedeelte in ons brein. Maar wat gebeurt er dan precies in onze hersenen?

Wat gebeurt er in ons brein bij boosheid en wraakgevoelens?

Wanneer we het gevoel hebben dat ons onrecht is aangedaan, reageren we al snel agressief. Dat komt door bepaalde gebieden in ons brein; juist de zones die gekoppeld zijn aan beloning schieten dan aan. Die geven ons dat idee dat wraak nemen volkomen terecht is. “Jij flikt mij iets? Wacht maar, dan ik jou ook.” Dat idee een beetje.

En ja, dat boze impulsje z’n werk laten doen, en dus wraak nemen, lijkt ons humeur inderdaad op te krikken; dat blijkt uit recent onderzoek van wetenschappers. Zodra dat dopamine beloningsshot binnen is, is alles weer goed.

Sociaal psycholoog dr. David Chester en prof. Nathan DeWall besloten dat mechanisme van wraak eens goed te onderzoeken. Daarom nodigden ze 156 proefpersonen uit. Die kregen de opdracht om een tekst te schrijven over iets persoonlijks. Daarna werden de teksten met elkaar gedeeld, zodat iedereen feedback op elkaars stuk kon geven. Een paar van die teksten filterden Chester en DeWall eruit en gaven hier opzettelijk, uit hun duim gezogen, negatieve feedback op. “Dit is het slechtste stuk dat ik ooit heb gelezen” was zo’n voorbeeld. Vernietigende en kwetsende kritiek dus.

Daarna werd aan alle deelnemers gevraagd hoe ze zich voelden. Je kunt waarschijnlijk wel raden wat er gebeurde bij de mensen die zo’n nare beoordeling hadden gekregen. Die waren woest. En niet zo’n beetje ook.

De drang om wraak te nemen, als je je benadeeld voelt, is dus iets heel natuurlijks. Hoe herken je echter dat je door wrok getriggerd bent?

Hoe uit wraakgedrag zich? 4 uitingen

Je denkt misschien bij wraakacties aan bloederige taferelen, zoals de liquidaties in de Nederlandse misdaadthriller Wraak (2025). Maar wraakgevoelens komen ook tot uiting in de meer subtiele signalen. Spoiler: je bent er vast al eens een paar in je werk of privéleven tegengekomen:

  1. Passief-agressief gedrag
  2. Hulpweigering
  3. Negatieve opmerkingen
  4. Iemand in slecht daglicht zetten

Passief-agressief gedrag

Wraak ziet er niet altijd uit als een open ruzie, harde woorden of een handgemeen. Veel vaker sluipt het naar binnen in passief-agressief gedrag, juist omdat mensen hun frustratie niet direct uitspreken maar wel willen laten voelen dat ze gekwetst, boos of gepasseerd zijn.

Voorbeelden op de werkvloer:
Iemand zegt dat er niets aan de hand is, maar werkt intussen nét wat trager mee, laat bewust kleine steken vallen of houdt informatie achter die eigenlijk nodig is om goed samen te werken.

Precies daar wordt wraak op de werkvloer zo schadelijk, want wat begint als gekrenkte trots eindigt al snel in wantrouwen, irritatie en een team dat meer energie kwijt is aan onderhuidse strijd dan aan goed samenwerken.

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Tijdwinst.com (@tijdwinst)

Iemand bewust niet helpen

Wraak hoeft niet meteen uitgevoerd te worden. Soms stel je je wraak uit tot je bedoelde slachtoffer hulp van jou nodig heeft. “Guess again: die hulp kun je vergeten!” Vragen worden kortaf beantwoord, hulpverzoeken blijven liggen, kennis wordt niet gedeeld en er is ineens voor alles “geen tijd”.

Voorbeeld op werk:
Stel, een collega heeft jou eerder in een overleg afgebrand op een idee waar jij veel werk in had gestoken. Jij zegt niks, maar later vraagt diezelfde collega of jij nog even wilt meekijken naar een project. In plaats van te helpen, zeg je expres dat je het te druk hebt.

Dat is een concreet voorbeeld van wraak nemen, omdat het niet meer gaat om een grens aangeven, maar om iemand bewust terug te pakken via het weigeren van hulp.

Negatieve opmerkingen maken

Wraak nemen kan heel subtiel zijn. Een cynische opmerking hier, een kleinerende sneer daar, net hard genoeg om iemand te raken en net subtiel genoeg om het later te kunnen wegwuiven als een grapje. Toch is dit zeker een vorm van vergelding, want je wilt die ander gewoon pijn doen met woorden die de ander langzaam onderuit halen.

Voorbeeld:
“Knap hoor dat je het ook een keer op tijd af hebt.”

Even lijkt zo’n sneer opluchting te geven, alsof de balans weer een beetje wordt hersteld, maar in werkelijkheid groeit de spanning tussen jullie alleen maar verder. De sfeer verslechtert en het vertrouwen brokkelt af. Nou, heb jij even wat bereikt!

Iemand in een slecht daglicht zetten

Wraak nemen hoeft ook niet te betekenen dat je je slachtoffer direct aanvalt; soms is een indirect offensief ook een mogelijkheid. Dit doe je namelijk als je iemand in diskrediet wil brengen. Een zogenaamd onschuldige opmerking in een overleg, een veelbetekenende zucht na iemands naam of een halve waarheid die nét verkeerd landt, kan al genoeg zijn om twijfel te zaaien.

Bijvoorbeeld:
“Nou, ik weet niet of Ilse hier wel de juiste persoon voor is, maar goed, dat moeten jullie zelf maar beoordelen.”

Maar vergeet niet dat kwaadsprekerij niet alleen iemands reputatie schade toebrengt, maar ook collega’s tegen elkaar opzet, een nare roddelcultuur creëert en jouw eigen geloofwaardigheid en betrouwbaarheid aantast. Dus dat wraak nemen? Misschien toch niet zo slim, hè?

Is wraak nemen ooit een goed idee? De gevolgen van wrok

Ik kan hier lekker kort over zijn: nee, wraak nemen is dus zelden een goed idee. Met vergelding trigger je wel je beloningssysteem, waardoor je op de korte termijn even geen last meer hebt van die nare gevoelens van boosheid, machteloosheid of onrecht. Op de lange termijn is wraak echter niet voldoende om je weer tot rust te brengen en is een oplossing die de bron van je boosheid aanpakt vele malen beter.

Wraakgevoelens maken namelijk onrecht niet beter. Ze halen de pijn van wat er is gebeurd niet weg, maar zorgen er vaak juist voor dat je blijft hangen in boosheid, frustratie en negativiteit. En verder:

  • Wraakgevoelens zorgen ervoor dat je met je gevoel blijft vastzitten aan degene die jou pijn heeft gedaan. Zolang je bezig blijft met gedachten over vergelding, geef je die ander nog steeds invloed op hoe jij je voelt.
  • Oud zeer blijft actief. Iemand terugpakken maakt niet dat die nare gebeurtenis opeens verdwijnt. De pijn blijft gewoon bestaan als je die niet verwerkt. Boosheid, verdriet en frustratie kunnen zich opstapelen en zich zelfs laten merken in fysieke klachten, zoals vermoeidheid of hoofdpijn.
  • Wraak nemen treft vooral jezelf. Het lijkt soms alsof je sterk staat als je aan wraakgevoelens vasthoudt, maar vaak put het je juist uit. Het levert spanning op en kan ervoor zorgen dat je het gevoel krijgt dat je niet verder komt.

En dan heb ik het nog niet eens over wraakacties op het werk. Die hebben namelijk hun eigen nare uitwerking:

En de gevolgen van wraak nemen op professioneel gebied? 4 werkgevolgen

Als je wraak op iemand neemt of vast blijft houden aan gevoelens van wrok, kan dat ook op werkgebied gevolgen voor je hebben als professional:

  1. Slechte reputatie
  2. Escalatie conflicten
  3. Verdwijnen vertrouwen op de werkvloer
  4. Carrièreschade

Slechte reputatie

Je professionele reputatie is kwetsbaarder dan je denkt, omdat collega’s en leidinggevenden vaak minder kijken naar wat er gebeurd is en meer naar hoe jij reageert. Wie zich laat leiden door frustratie of gekrenkt ego, riskeert gezien te worden als onbetrouwbaar, onvolwassen of moeilijk in samenwerking. Dat imago blijft hangen, ook wanneer jij allang verder wilt.

De vraag is dus niet of je reden hebt om boos te zijn, maar of je bereid bent je geloofwaardigheid op het spel te zetten voor een moment van voldoening. Lijkt me zo dat dit de moeite dus niet waard is.

Escalatie conflicten

Als je vast blijft houden aan wrok, dan zul je merken dat je ineens niks meer kunt hebben van de ander. Het werkt als een sluimerende irritatie die bij het minste of geringste ontploft, omdat oude frustraties zich opstapelen. Voor je het weet reageer je feller dan nodig, trek je conclusies die nergens op gebaseerd zijn, terwijl de ander denkt: “Waar komt dit nu weer ineens vandaan?”

Conflicten escaleren sneller, wanneer je blijft rondlopen met oud zeer, simpelweg omdat deze gevoelens telkens worden meegewogen in nieuwe situaties.

Vertrouwen binnen teams verdwijnt

Wraak op de werkvloer laat zelden alleen sporen na bij de direct betrokkenen. Het tast al snel de sfeer in een heel team aan, omdat vertrouwen verdwijnt en zelfs plaatsmaakt voor wantrouwen. Collega’s gaan bijvoorbeeld voorzichtiger communiceren, houden informatie achter of vragen zich af wie de volgende is.

Dat wil je toch niet? Want zodra mensen zich niet meer veilig voelen om open te zijn, verdwijnt samenwerking naar de achtergrond. Wat ervoor in de plaats komt? Achterdocht, spanning en een werkklimaat waarin iedereen er op zijn hoede is.

Schade aan je carrière

Wraak nemen raakt niet alleen je beoogde slachtoffer, maar uiteindelijk ook je eigen loopbaan. Hoe? Collega’s, leidinggevenden en andere betrokkenen onthouden namelijk niet alleen wat er is gebeurd, maar vooral hoe jij ermee omging. En als jij bekend komt te staan als iemand die agressief terugslaat, roddelt, negeert of juist bewust olie op het vuur gooit, dan tast dat je professionaliteit en betrouwbaarheid aan. Dat kan gevolgen hebben voor promotiekansen, samenwerkingen en het vertrouwen dat anderen in jou stellen. Zonde, want één actie uit boosheid kan je professionele reputatie langer achtervolgen dan die paar seconden voldoening ooit waard waren.

“Ja, allemaal goed en wel, maar ik zit toch maar met die gevoelens van wraak? Mag ik hier dus niks mee doen?” Er zijn manieren om gevoelens van vergelding uit je systeem te krijgen. Manieren die jou (of die ander) geen schade bezorgen.

Hoe kun je omgaan met gevoelens van wraak zonder ernaar te handelen?

Ik verwijs weer even naar het eerder genoemde onderzoek van Chester en DeWall. Weet je die deelnemers nog? Die mensen die niet zo in hun sas waren met de feedback? Nou, die woedende menigte kreeg een kans om wraak te nemen. Om een bloedbad te voorkomen, deden ze dat niet rechtstreeks richting de vermeende ‘daders’, maar via een andere weg.

De eerste test

Een klassieker, haalden dr. David en prof. Nathan voor deze ultieme test uit de kast: de voodoo pop! De benadeelde deelnemers mochten zich helemaal uitleven op het ding, als surrogaat-dader. En raad nog eens? Het werkte. Het gemoed van deze boze groep was volgens een volgende meting weer gelijk aan dat van degenen die positieve feedback hadden gekregen.

Maar dit was niet de enige manier om dat gevoel van rechtvaardiging voor elkaar te krijgen.

Tweede test met pillen

Geen echte pillen natuurlijk. Pseudo-pillen, met een placebo effect. Alleen; de deelnemers van Chester en DeWall hadden dat zelf uiteraard niet door. De mensen die deze pillen kregen, hoorden dat de medicatie ervoor zou zorgen dat hun stemming een paar uur lang in balans zou blijven. Daarna speelden alle deelnemers een computerspel tegen elkaar, waarbij ze elkaar een bal moesten toespelen. Dat spel was door de onderzoekers vanzelfsprekend zo ingericht dat sommige deelnemers de bal steeds niet ontvingen. Gevolg: het gevoel dat je uitgesloten wordt. Hierdoor sprong wederom het hersendeel dat samenhangt met vergelding aan. Nothing I do better than revenge!

Toeteren voor wraak

In de ronde erna kregen de deelnemers volop de kans om die wraakneiging bot te vieren. Dit keer door te bepalen hoeveel decibel bepaalde deelnemers te horen kregen, wanneer ze in het spel een fout maakten. Dit geluid was afkomstig van een toeter die kon oplopen tot het geluidsniveau van een helikopter die vlak boven je hoofd hangt (iets van 105 decibel). De uitkomst? De mensen die zo’n ‘pil’ hadden gekregen, maar tijdens het spel wel waren buitengesloten, maakten toch geen gebruik van de wraakzuchtige toeter.

Wat bleek? In een eerdere meting gaven ze wel aan dat ze zich rot en achtergesteld voelden, maar toch werd het hersengebied dat normaal aanstuurt op wraak niet actief. Ondanks het feit dat die pil niets deed.

Dus wraak nemen kan een louterende oplossing zijn (zo lang je je wraak maar niet botviert op de persoon zelf), maar het hoeft niet. Er zijn meerdere manieren waarop je dat beloningssysteem in je brein kunt activeren zonder meteen met vergelding te komen: assertiviteit.

wraak nemen werkt niet; kies assertiviteit

Hoe helpt assertief gedrag bij wraakgevoelens?

Assertief gedrag helpt bij wraakgevoelens, omdat het je uit de reflex van terugslaan haalt en terugbrengt naar echte regie over de situatie. In plaats van iemand te willen raken, leer je benoemen wat je voelt en wat je dwars zit. Dit pak je in 3 stappen aan:

  1. Ga het gesprek aan.
  2. Stel grenzen.
  3. Geef constructieve feedback

Het gesprek aangaan

Assertief gedrag helpt je iets veel sterkers te doen dan in de aanval over te gaan: je gaat het gesprek aan met de ander. Je spreekt uit wat je geraakt heeft en wat het effect van iemands gedrag op jou is. Daarmee geef je jezelf invloed terug. In plaats van je boosheid om te zetten in sneertjes, afstand of stille tegenaanvallen, kies je voor duidelijkheid en effectieve communicatie. Dat lucht niet alleen op, maar het vergroot ook de kans op begrip, herstel en een echte oplossing van het probleem (waar je ook echt iets aan hebt).

Voorbeeld hoe je gesprek aangaat:
“Ik wil even terugkomen op wat er gisteren gebeurde in het overleg. Toen jij mijn idee meteen afkapte, merkte ik dat me dat behoorlijk raakte. Ik voelde me daardoor niet serieus genomen. Ik wil graag dat je me voortaan eerst laat uitpraten, ook als je het niet met me eens bent.”

Grenzen stellen

Wraak gevoelens ontstaan juist als je onrecht is aangedaan en je hier niks van hebt gezegd. Je voelt je geraakt, overruled of respectloos behandeld, maar zegt op het moment zelf niets. Die ingehouden frustratie blijft vervolgens hangen en verandert makkelijk in boosheid, wrok of de neiging om iemand terug te pakken. Door assertief te zijn, doorbreek je dat patroon. Je spreekt uit wat je niet prettig vindt, wat voor jou te ver gaat en wat je voortaan anders wilt.

Voorbeeld grenzen bewaken:
“Ik merk dat je nu op een toon tegen me praat die ik niet prettig vind. Ik wil best verder praten, maar wel op een respectvolle manier.”

Daarmee bescherm je eigen grenzen, zonder in de aanval te schieten.

Feedback geven

Assertiviteit helpt je om die opgekropte frustraties aan het daglicht te brengen in plaats van deze op te kroppen, waardoor deze zich ontwikkelen tot wrok. In plaats van iemand terug te pakken met agressief gedrag, geef je nu de ander constructieve feedback. Dit is feedback waarin je eerlijk zegt wat jou pijn deed en hoe je je daardoor voelde, maar met het oog op verbeter- en doorgroeimogelijkheden van de ander.

Voorbeeld:
“Ik merkte in het overleg dat ik afhaakte, toen ik belachelijk werd gemaakt. Ik voelde me daardoor niet serieus genomen. Jij zou me in het vervolg kunnen helpen door me feedback te geven op mijn ingebrachte agendapunten in plaats van op mijn persoonlijkheid.”

Deze manier van feedback geven is krachtiger dan wraak, omdat je je inzet voor verbetering in plaats van vergelding. Je houdt de regie, je blijft respectvol en je vergroot de kans dat er echt iets verandert.

Assertief communiceren betekent dus ook de ander confronteren met hoe zijn of haar gedrag jou gekwetst heeft. Als dat gedrag echter pas heeft plaatsgevonden, dan ben je nog erg emotioneel. Kun je dan al assertief met iemand communiceren over zijn gedrag of is dat het moment om de degens te kruisen?

Wil je zelf leren om assertiever te worden? Volg dan de intensieve, eendaagse training Assertiviteit van Tijdwinst!

Hoe laat je boosheid los als iemand je onrecht heeft aangedaan? 4 stappen

Boosheid (of andere heftige emoties for that matter) loslaten, begint niet met jezelf toespreken dat je “normaal moet doen”, maar met deze 4 stappen:

  1. Eerlijk toegeven wat er in je omgaat. Ben je gekwetst, teleurgesteld, vernederd? Noem het beestje bij de naam, want emoties die je wegduwt, komen meestal via de achterdeur gewoon weer terug.
  2. Geef jezelf daarna bewust wat afstand voordat je reageert. Las een pauze in, al is het om even te letten op je ademhaling. Dat is precies genoeg tijd om het rationele gedeelte van je brein weer de touwtjes in handen te geven.
  3. Reflecteer op wat je nodig hebt om je niet langer zo boos te voelen. Wil je erkenning, een excuus, duidelijkheid, rust of een grens trekken?
  4. Als je dat helder voor de geest hebt, dan kun je het gesprek aangaan en duidelijk maken (met respect voor de ander) wat je in het vervolg anders zou willen zien.

Je hebt het de ander verteld wat je zo gekwetst had en die ander reageert positief. Mission accomplished, zou je zo zeggen. Toch is de mens een complex beestje: je blijft maar piekeren over wat diegene gezegd of gedaan heeft. Hoe ga je hier nou weer mee om?

piekeren

Wat kun je doen als je blijft piekeren over wat iemand je heeft aangedaan?

Met piekeren krijg je zelden nog een verlaat gevoel van grip op de situatie. Het geeft je geen rust, maar trekt je juist dieper het verhaal in. Wat helpt dan wel?

  • Eerst erkennen dat je geraakt bent, zonder jezelf weg te zetten als zwak, overdreven of lastig.
  • Vervolgens helpt het om onderscheid te maken tussen wat je voelt en wat je ermee wilt doen. Ben je vooral nog boos, gekwetst, machteloos, teleurgesteld? Want onder eindeloos denken zit meestal een behoefte die niet is vervuld, zoals respect, duidelijkheid, erkenning of veiligheid.
  • Zodra je dat scherper ziet, kun je ook beter bepalen wat jou nu werkelijk verder helpt. Soms is dat nog een gesprek voeren. Soms is dat afstand nemen. Soms is dat opschrijven wat je voelt.
  • Ook helpt het om jezelf een eerlijke vraag te stellen: wil ik dit blijven herkauwen of wil ik langzaam loslaten? Loslaten is dan geen goedkeuring van het gedrag van de ander, maar een besluit om je energie terug te halen.

In het kort: wraak nemen is dus niet de oplossing

Wraak voelt verleidelijk, omdat het je heel even het idee geeft dat je iets terug doet, iets herstelt of iets rechtzet. Alleen is dat meestal schijncontrole. Wat je er vaak echt mee in stand houdt, is je boosheid, je frustratie en je verbondenheid met degene die jou pijn deed. Ik wil niet zeggen dat je die gevoelens niet mag hebben, integendeel. Ze zijn menselijk. Maar wat je ermee doet, maakt het verschil. Niet terugslaan geeft je niet minder ruggengraat, het vraagt juist meer zelfbeheersing, meer helderheid en eerlijk gezegd ook meer lef.

De echte oplossing zit in iets anders: eerst erkennen wat je voelt, daarna afstand nemen en vervolgens kiezen voor een reactie die jou verder helpt in plaats van verder vast zet. Soms is dat een gesprek. Soms een duidelijke grens. Soms simpelweg besluiten dat jij je energie niet langer uitleent aan iemands gedrag. Want laten we eerlijk zijn: wraak nemen klinkt als een actieve, sterke reactie, maar is eigenlijk een manier om een assertieve reactie uit de weg te gaan.

Inge Martina Nysten,
Communicatie manager

Meer lezen over omgaan met emoties?

Volg ons via Instagram of Pinterest en ontvang dagelijks handige tips om je geheugen actief en scherp te houden. Heb je behoefte aan meer inhoud en achtergrond? Kijk dan ook eens op LinkedIn; daar delen we uitgebreidere inzichten en praktische methodes waar je direct mee aan de slag kunt, op je werk of gewoon in het dagelijks leven. Wil je je er echt wat verder in verdiepen? Dan hebben we ook twee boeken voor je geschreven: Elke dag om 15:00 klaarenFull Focus op wat echt belangrijk is.

Luister je liever dan dat je leest? Mooi meegenomen; elke week staat er een nieuwe aflevering van de Tijdwinst Podcast voor je klaar op YouTube, Spotify en Springcast. In die afleveringen behandelen we alledaagse situaties, doeltreffende aanpakken en bruikbare inzichten waar je meteen je voordeel mee kunt doen.

Wil je bovendien geen enkel artikel aan je voorbij laten gaan en alles overzichtelijk in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan in voor onze wekelijkse nieuwsbrief.

Veelgestelde vragen over wraak nemen

  • Wat betekent wraak nemen?

    Wraak nemen betekent dat je uit een emotionele toestand besluit om de dader met gelijke munt terug te betalen. Je gaat dus iets doen om de ander opzettelijk pijn of schade te berokkenen.

  • Hoe noem je iemand die wraak neemt?

    Dit noem je een ‘wreker’ of ‘wraaknemer’.

  • Waarom neemt iemand wraak?

    Je wilt vaak wraak nemen uit een heftige emotionele toestand. Je voelt je bijvoorbeeld gekleineerd, machteloos of boos. Ook gevoelens van onrecht kunnen een wraakactie oproepen.

  • Waarom blijf ik zo lang boos, nadat iemand mij heeft gekwetst?

    Omdat boosheid vaak niet alleen over dat ene moment gaat. Als iemand je kwetst, raakt dat meestal ook iets eronder: je gevoel van respect, veiligheid, waardigheid of vertrouwen. Je bent dan niet alleen boos om wat er is gebeurd, maar ook om wat het met je deed. En zolang dat gevoel niet echt verwerkt, uitgesproken of begrepen is, blijft die boosheid op de achtergrond dooretteren.

  • Hoe kun je reageren op iemand die je bewust heeft gekwetst?

    Je kunt beter assertief reageren door het gesprek aan te gaan en duidelijk te maken wat je precies gekwetst heeft, wat dit met je deed en wat de ander in het vervolg beter kan doen.

  • Hoe kun je sterker uit een conflict komen zonder wraak te nemen?

    Je komt sterker uit een conflict door niet te reageren vanuit gekwetste trots, maar vanuit regie. En precies daar helpt assertief gedrag. Assertief zijn betekent niet dat je alles slikt of altijd rustig glimlachend boven de situatie blijft hangen. Het betekent dat je eerlijk benoemt wat er gebeurde, wat dat met je deed en wat je vanaf nu wel of niet accepteert. Je hoeft de ander niet terug te pakken om jezelf serieus te nemen. Je laat juist zien dat je sterk genoeg bent om duidelijk te zijn, zonder te vervallen in sneertjes, stiltes of passief-agressief gedoe.

Wie zijn wij? | Tijdwinst.com

Tijdwinst.com is een trainingsbureau dat gespecialiseerd is in slimmer (samen)werken. We bieden door het hele land diverse (online) trainingen aan, variërend van timemanagement, assertiviteit, gesprekstechnieken tot aan snellezen. Nieuwsgierig? Neem dan zeker eens een kijkje op onze website of blogs, en schrijf je in voor één van onze (digitale) trainingen.