Vergeven: Doe het voor je eigen gezondheid

Vasthouden aan frustraties en onuitgesproken conflicten is officieel slecht voor je gezondheid. Het kost je bergen mentale energie en verzwakt je zelfs fysiek, bewees onderzoek. Leer daarom los te laten – zoals een 33 jaar lang onterecht veroordeelde monnik dat deed – en vergeef een ander (of jezelf) nu eindelijk eens.

Ooit gehoord van Palden Gyatso? Waarschijnlijk niet. Zijn verhaal werd namelijk nooit wereldnieuws, maar is daarom niet minder significant. Wij kunnen vandaag in elk geval iets van hem en zijn verhaal leren.

Deze relatief onbekende Tibetaanse monnik werd, zoals zovelen, aan het eind van de jaren ‘50 van de vorige eeuw opgepakt toen Tibet binnengevallen werd. Palden (inmiddels een icoon, zoals te zien op de afbeelding beneden) was 26 en had net de belofte afgelegd om zijn leven te wijden aan het monnik-zijn, toen hij zonder proces de cel ingegooid werd. Daar spendeerde hij de volgende 33 jaar van zijn leven, waarin hij op onvoorstelbare wijze onaflatend mishandeld werd.

vergeven-gezondheid-1Na zijn vrijlating, al die decennia later, vluchtte hij naar India en ontmoette daar de Dalai Lama. Die vroeg hem waar hij het bangst voor was geweest tijdens zijn dagen in het gevang.

Palden’s antwoord was, op zijn zachtst gezegd, verrassend:

“Het is niet het verliezen van mijn leven waar ik het meest voor vreesde. Het was het verliezen van mijn compassie en bereidheid om te vergeven. Het is alleen vergiffenis geweest die mij door deze wrede tijd en omstandigheden heen heeft geholpen, terwijl anderen om me heen er aan onderdoor gingen.”

Toegegeven, de kans is groot dat jij geen daad van zulk formaat hebt om te vergeven. Maar hoe groot jouw frustratie over of conflict met iemand ook is, de kern blijft hetzelfde: om gezond en wel te blijven, moet je kunnen vergeven en loslaten.

En dat is niet alleen iets dat monnik Palden Gyatso aan den lijve heeft moeten ondervinden – het is iets dat de wetenschap bevestigt.

Vergeving: wat het met je (mentale én lichamelijke) gezondheid doet

Van alles doet het met je gezondheid, wanneer je niet bereid bent om te vergeven. Allerlei dingen die je niet wil, voor de duidelijkheid. Het is namelijk behoorlijk ‘subassertief’ om je emoties zo op te kroppen, in plaats van de confrontatie er mee aan te gaan. En subassertiviteit leidt op zijn beurt weer tot burn-out, depressie en verhoogde stress-niveau’s, volgens onderzoek van professor dr. Wilmar Schaufeli van Universiteit Utrecht.

Rechtstreeks onderzoek naar de link tussen gezondheid en vergevingsgezindheid door de afdeling psychologie van Universiteit Berkely laat die resultaten nog duidelijker zien:

vergeven-gezondheid-2“Wanneer mensen denken aan degenen die hen iets hebben aangedaan op een niet vergevende manier, ervaren zij over het algemeen sterkere negatieve emoties en grotere fysiologische stress reacties”, vertelt één van de onderzoekers en assistent professor Charlotte Witvliet. “Daar tegenover staat dat wanneer dezelfde mensen aan degenen die hen iets hebben aangedaan denken op een vergevende manier, zij dan meer positieve emoties ervaren, meer controle hebben over zichzelf en ze op korte termijn minder negatieve en stressvolle emoties ervaren.”

Oftewel: je voelt je slecht en gestrest wanneer je niet vergeeft en je voelt je beter en sterker wanneer je dat wel doet. Helder. Maar er is meer: niet vergeven heeft niet alleen een slecht effect op je gevoelens en je mentale welzijn. Ook je lichaam moet het ontgelden.

Dezelfde onderzoekers ontdekten namelijk ook dat niet vergeven de hartslag rechtstreeks omhoog doet schieten, het je bloeddruk verhoogt, zweten bevordert, spanning in de gezichtsspieren vergroot en het de huid zelfs aantast.

vergeven-gezondheid-3

Empathisch vergeven t.o.v. gefrustreerd vasthouden,
gemeten in gezichtsuitdrukkingen (boven) en hartslag (onder)

Glasheldere conclusies.

Maar er is nóg meer: er bestaat zelfs een directe link tussen cardiovasculaire aandoeningen en niet vergeven. Josep Neumann, klinisch psycholoog aan de East Tennessee State University, onderzocht de relatie tussen die twee.

“Toen ik patiënten behandelde met cardiovasculaire aandoeningen, viel het me op hoeveel van hen bitter, boos en depressief waren”, zegt Neumann. “Het was duidelijk dat vasthouden aan die negatieve emoties hun gezondheid en capaciteit om beter te worden in de weg zat.”

De boodschap is hopelijk duidelijk: met subassertief vasthouden aan verwijten en frustraties heb je op de lange termijn alleen jezelf.

Pak het assertiever aan en red jezelf: vergeef

Pak je het assertiever aan en kies je er voor om wél met deze lastige situatie om te gaan, dan is er een kans om al deze destructieve emoties los te laten – door te vergeven. Doe dat, en je redt niet alleen je psyche en je lichaam, je neemt bovenal de controle over je eigen welzijn en humeur weer in eigen handen, in plaats van de daden van een ander jou te laten beheersen.

Uiteraard is deze assertieve oplossing ook meteen de meest lastige oplossing – dat begrijp ik. De gemakkelijke weg op korte termijn is het conflict laten rusten en laten doorsudderen. Maar geloof me, dat is niet de betere weg op lange termijn. De confrontatie aangaan, vergeven en loslaten is dat wel.

Begrijp me niet verkeerd: ik vraag je niet om een ander ‘weg te laten komen’ met zijn daden door hem of haar te vergeven. En ik zeg ook niet dat degene automatisch gevrijwaard mag worden van wat jou aangedaan is.

Iemand vergeven is namelijk iets anders dan de betreffende daad vergeven en vergeten. Die hoef je juist niet te vergeten. Onthoud hem, neem hem mee in de rest van je dagelijks leven en zie hoe die jou gevormd en gesterkt heeft. Maar laat de persoon achter de daad los. Begrijp goed dat dat 2 verschillende dingen zijn.

Vergeet niet wat je overkomen is, vergeef wél de persoon die het deed

Denk je dat monnik Palden ooit zal vergeten wat hem overkomen is in die 33 jaar in gevangenschap? Ik denk het niet. Maar vergeven kan hij ondertussen wel. Die 2 heeft hij totaal van elkaar losgekoppeld.

En dat is best een lastige opgave, daar niet van. Maar het is dus wel mogelijk, zelfs onder de meest extreme omstandigheden. Jij kunt het dus ook. Maar om je op weg te helpen, heb ik de assertieve actie van het vergeven en loslaten voor je op een rijtje gezet: in 3 stappen. De aanzet heb je al gedaan door de daad en de dader – het vergeven en vergeten – los te koppelen:

vergeven-gezondheid-5

De rest van de stappen vereisen allereerst nog wat uitleg, voordat ik verder ga.

Je kunt namelijk pas vergeven en loslaten als je eerst bereid bent tot begrip, empathie en de compassie waar Palden het eerder over had. Sta je daar voor open, dan ben je klaar voor de confrontatie (stap 1). Die is namelijk als eerste nodig om tot dat begrip te komen (stap 2) en zo te kunnen vergeven (stap 3).

Dat betekent dus dat je ‘de dader’ moet gaan confronteren met zijn ‘daad’. Het zal je nu misschien al tegenstaan en het blijft makkelijker om het niet te doen, maar als je het wel doet dan weet je dat het dat allemaal waard was, geloof me. Of, als je mij niet wil geloven, geloof dan op zijn minst Palden Gyatso.

Ben je er klaar voor?

3 stappen naar vergeving

 1. Confrontatie

Benader degene die al die frustraties en negatieve emoties bij je veroorzaakt heeft. Bel haar op, loop zijn kantoor binnen, stuur degene een berichtje dat je graag een afspraak wil maken. Maak de eerste stap simpel en klein. Alleen een benadering.

Als degene daar op in gaat, vertel je waarom je hem of haar benadert. Leg uit hoe je je voelt en waarom de ander verantwoordelijk is voor die negatieve emoties.

Mocht je in een situatie verkeren waarin je de ‘dader’ niet benaderen kan, probeer de confrontatie schriftelijk aan te gaan. Schrijf degene bijvoorbeeld een brief waarin je alles kwijt kan. Vervolgens verzend, verbrand of verscheur je de brief. Volgens onderzoek van de universiteit van Ohio (2012) werkt dit echt om negatieve gevoelens los te laten.

vergeven-gezondheid-4

2. Begrip 

Vraag de ander om uitleg. Benadruk dat je het hele verhaal wil weten, omdat je uit bent op compassie en vergeving. Hoor zijn of haar kant van het verhaal aan en probeer vast te houden aan die termen ‘begrip’, ‘compassie’ en ‘empathie’.

3. Vergeving

Dit is geen automatische stap. En het is ook niet iets dat je meteen ter plekke doet. Laat het verhaal eerst rustig op je inwerken. Bedank degene voor zijn medewerking en trek je terug. Echt vergeven en loslaten doe je wanneer jij daar klaar voor bent, voor jezelf – en waarschijnlijk niet meteen. Accepteer dat en laat het moment rustig komen.

Weet in elk geval dat je op weg er naartoe bent en dat je al een hele serie moedige stappen doorlopen hebt om hier te komen. Weet dat je assertief bezig bent en dat je nu al trots mag zijn. En onthoud te allen tijde dat dit het juiste is om te doen, op lange termijn, voor jezelf en voor jouw gezondheid en welzijn. Dan komt de rest vanzelf.

X